آزادی اندیشه و بیان

اخرین به روز رسانی:

مهٔ ۲۲, ۲۰۲۶

آزادی اندیشه و بیان

از جرم «جاسوسی» تا جرم‌انگاری «قصد همکاری»/ مریم عابدی

جرایم علیه امنیت ملی همواره در شمار حساس‌ترین و شدیدترین حوزه‌های حقوق کیفری قرار گرفته‌اند. در تمامی نظام‌های حقوقی، دولت‌ها حفاظت از اسرار، اطلاعات طبقه‌بندی‌شده، تاسیسات حیاتی و ساختارهای امنیتی را از عناصر بنیادین بقای سیاسی و حاکمیتی خود تلقی می‌کنند و از همین‌رو، جرم جاسوسی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین جرایم علیه امنیت خارجی کشورها […]...

ادامه مطلب
توسط: مریم عابدی
می 22, 2026

همکاری رسانه‌ای با خارج؛ مرز اطلاع‌رسانی و جاسوسی کجاست؟/ مصطفی داننده

طی دو جنگ دوازده و چهل روزه، رابطه میان «فعالیت رسانه‌ای» و «امنیت ملی» در ایران وارد مرحله‌ای تازه شده است. مرحله‌ای که در آن، ارسال یک ویدئو، انتشار یک گزارش، یا حتی گفتگو با رسانه‌های خارج از کشور می‌تواند ذیل مفاهیمی چون «همکاری با دولت متخاصم» یا «جاسوسی» تفسیر شود. قانون جدید تشدید مجازات […]...

ادامه مطلب
توسط: مصطفی داننده
می 22, 2026

توسعه امنیتی‌سازی کنشگری در قانون جدید تشدید مجازات جاسوسی/ سارا قریشی

یک روز معمولی، یک اتهام غیرمعمولی ساعت ده شب است. از پنجره آپارتمانتان صدای شعارهایی را می‌شنوید. گوشی را برمی‌دارید، چند ثانیه فیلم می‌گیرید و برای یک کانال خبری خارج از کشور آن ویدئو را ارسال می‌کنید. فردای آن روز، با احضاریه‌ای مواجه می‌شوید که عنوانش نه «انتشار تصویر» یا «اخلال در نظم عمومی»، بلکه «همکاری […]...

ادامه مطلب
توسط: سارا قریشی
می 22, 2026

بررسی تطبیقی تعارضات قانون جدید تشدید مجازات جاسوسی با حقوق اساسی مردم/ ایمان سلیمانی

قانون «تشدید مجازات جاسوسی و همکاری با رژیم صهیونیستی و کشورهای متخاصم علیه امنیت و منافع ملی» (مصوب مهر ۱۴۰۴ مجلس و تاییدشده توسط شورای نگهبان) از جمله قوانین امنیتی اخیر جمهوری اسلامی است که مجازات‌های سنگینی مانند اعدام و مصادره‌ی کامل اموال را برای طیف گسترده‌ای از اقدامات پیش‌بینی کرده است.   خلاصه‌ی مهم‌ترین […]...

ادامه مطلب
توسط: ایمان سلیمانی
می 22, 2026

امنیتی‌سازی جامعه با اتهام جاسوسی/ هرمینه هورداد

جمهوری اسلامی، به‌عنوان پدیده‌ای در قالب و جلوه‌ی حکومت مستقر در ایران، از ابتدای استقرارش تاکنون، یکی از اصلی‌ترین اقداماتش این بوده است که هر چیزی را از مفهوم اصلی خودش تهی کند و مفهوم مورد نظر خودش را در آن قالب کرده و به جامعه تحمیل نماید. اتهام جاسوسی نیز از این اصل مبرا […]...

ادامه مطلب
توسط: هرمینه هورداد
می 22, 2026

امنیت ملی با اعدام و سرکوب؟/ مجید شیعه‌علی

از آغاز جنگ تاکنون نقض حقوق بشر توسط حاکمیت در ایران افزایش چشم‌گیری یافته است. در روزهای پس از آتش‌بس روزی نیست که خبر اجرای احکام اعدامی را نشنویم که در یک فرآیند قضایی پر اشکال و با جهت‌گیری‌های مشخص سیاسی صادر شده باشد. روند بازداشت کنش‌گران مدنی و سیاسی حتی در میانه‌ی بمباران‌ها قطع […]...

ادامه مطلب
توسط: مجید شیعه‌علی
می 22, 2026

از فیلتر تلگرام تا «اینترنت پرو»/ امیر آقایی

جمهوری اسلامی در حال جابه‌جا کردن بسیاری از رکوردهای منفی در زمینه‌ی سرکوب دیجیتال است. ایرانیان در طول شاید یکی از پرالتهاب‌ترین مقاطع تاریخی خود یعنی از زمان شروع جنگ ۱۲روزه تا اعتراضات دی‌ماه و بعد از آن جنگ ۴۰روزه –که هنوز هم مشخص نیست کاملاً تمام شده یا نه– در مجموع بیش‌تر از صد […]...

ادامه مطلب
توسط: امیر آقایی
می 22, 2026

ایست‌های بازرسی؛ از دهه‌ی شصت تا امروز/ محمدجواد طواف

یکی از فعالان رسانه‌ای، در شبکه‌های اجتماعی خاطره‌ای را از سال‌های دهه‌ی شصت روایت کرده است: «شب بود می‌خواستیم با پسرعمویم از خانی‌آباد برویم یوسف‌آباد، خانه‌ی عمه. گفتم: هوشنگ، اون‌جا کویره، یه ذره از این عرق هم ببریم. کیسه فریزر را دولایه کرد، عرق را ریخت تویش و سرش را گره زد. سوار ماشین شدیم. […]...

ادامه مطلب
توسط: محمدجواد طواف
آوریل 21, 2026

آیا صرف فیلم‌برداری از محل‌های اصابت می‌تواند موجب بازداشت شود؟/ سینا یوسفی

در وضعیت جنگی، مسئله‌ی رعایت حقوق بشر همواره به‌عنوان یکی از چالش‌های اساسی مطرح بوده است. چالشی که در آن، مرز میان «ضرورت‌های امنیتی» و «تعهدات حقوق بشری» به‌شدت باریک و لغزنده می‌شود. تجربه‌ی تاریخی نشان داده است که دولت‌ها در وضعیت‌های بحرانی، بیش از هر زمان دیگری به سمت گسترش اختیارات حاکمیتی و محدودسازی […]...

ادامه مطلب
توسط: سینا یوسفی
آوریل 21, 2026

حکمرانی دیجیتال در وضعیت جنگ: از قطع اینترنت تا مهندسی ادراک جمعی/ مینا جوانی

گاهی در میانه‌ی جنگ، آن‌چه ناپدید می‌شود نه فقط صداها و تصویرها، بلکه خود «دسترسی به واقعیت» است. اینترنت، این بستر به‌ظاهر بدیهی و همیشه‌در‌دسترس، در چنین لحظاتی به‌ناگاه خاموش می‌شود و جامعه را در وضعیتی از گسست اطلاعاتی فرو می‌برد؛ وضعیتی که در آن، مرز میان آن‌چه رخ می‌دهد و آن‌چه روایت می‌شود، بیش […]...

ادامه مطلب
توسط: مینا جوانی
آوریل 21, 2026

مصادره‌ی اموال: ابزاری «قانونی» برای سرکوب صدای مخالف؟/ ایمان سلیمانی

در سال‌های اخیر، به‌ویژه پس از تصویب و اجرای قانون «تشدید مجازات جاسوسی و همکاری با رژیم صهیونیستی و کشورهای متخاصم علیه امنیت و منافع ملی» در مهرماه ۱۴۰۴، موضوع مصادره و توقیف اموال شهروندان ایرانی و به‌ویژه ایرانیان ساکن خارج از کشور — از افراد عادی گرفته تا خبرنگاران، تحلیل‌گران و سلبریتی‌ها — به […]...

ادامه مطلب
توسط: ایمان سلیمانی
آوریل 21, 2026

وقتی اینترنت به سلاح جنگی تبدیل می‌شود/ عبدالله بائی لاشکی

در جهان معاصر، اینترنت دیگر صرفاً یک ابزار ارتباطی نیست، بلکه به یکی از ارکان اساسی سازمان‌یابی اجتماعی، اقتصادی و سیاسی تبدیل شده است. زیرساخت‌های حیاتی، از نظام‌های بانکی و بهداشتی گرفته تا رسانه‌ها، آموزش و حتی سازوکارهای امدادرسانی، به درجات مختلف به دسترسی پایدار به اینترنت وابسته‌اند. با این حال، در شرایط مخاصمات مسلحانه، […]...

ادامه مطلب
توسط: عبدالله بائی لاشکی
آوریل 21, 2026