بحران‌های انباشته‌شده در ساختار سیاسی، اقتصادی و اجتماعی جمهوری اسلامی در دی‌ماه ۱۴۰۴ به نقطه‌ی انفجاری رسید که از منظر گستردگی جغرافیایی، شدت خشونت حکومتی و عمق مطالبات مردمی، بی‌سابقه‌ترین چالش حاکمیتی در تاریخ معاصر ایران را رقم زد. خیزش دی‌ماه ۱۴۰۴ که از بطن ناترازی‌های بودجه‌ای و سقوط بی‌سابقه‌ی ارزش پول ملی جوانه زد، […]...

متنی که در ادامه می‌خوانید خط‌خطی‌های جوانی از داخل ایران در مورد قطع اینترنت طی اعتراضات اخیر است. در ابتدا قرار بود گزارشی از قطع اینترنت باشد اما نتوانستم. هر چه خواستم لحن بی‌طرفانه‌ی گزارشگری را حفظ کنم، نشد. هر چه خواستم مانند یک ناظر بیرونی از  ۲۰ روز قطع اینترنت بنویسم، موفق نشدم حجله‌هایی […]...

مقدمه: از بحران سیاسی به بحران هنجاری تحولات سیاسی سال‌های اخیر در ایران را نمی‌توان صرفاً در چارچوب چرخه‌ای تکرارشونده از «اعتراض-سرکوب» تحلیل کرد. آن‌چه در خیزش اخیر رخ داد—و به‌ویژه نحوه‌ی پاسخ حکومت به آن—نشان‌دهنده‌ی ورود نظم سیاسی جمهوری اسلامی به مرحله‌ای کیفی و متفاوت است. در این مرحله، بحران مشروعیت از سطح کارکردی […]...

پیش‌مقدمه: مسئله‌ی خشونت دولتی در عصر فروپاشی مشروعیت در سنت کلاسیک علوم سیاسی، خشونت دولتی غالباً به‌عنوان ابزاری استثنایی برای مهار بحران و بازگرداندن نظم تحلیل می‌شد؛ امری که در چارچوب وبرینِ «انحصار مشروع خشونت» معنا می‌یافت. در این نگاه، مشروعیت نه‌فقط شرط امکان اعمال خشونت بود، بلکه افقی بود که در آن خشونت باید […]...

همه آمده بودند. از هر نیرویی که توان‌شان بود تا امر سرکوب را سامان دهند. در ساختاری که حفظ نظامش از اوجب واجبات است، همه‌ی توان صرف می‌شود تا این اوجب واجبات محقق شود؛ حتی اگر این تحقق، از میان دریای خون شهروندان بگذرد. دی‌ماه ۱۴۰۴، ایران شاهد جنبشی اعتراضی بود که با بازار آغاز […]...

…و ناگهان تاریکی مطلق و سکوت سنگین بی‌خبری از آن‌چه در خیابان‌های ایران رخ داده بود. همه‌چیز از یک فاجعه خبر می‌داد. تمام کانال‌های ارتباطی و اطلاع‌رسانی قطع شده بود. اخبار سینه‌به‌سینه نقل می‌شد، آن‌هم با انبوهی از گمانه‌زنی‌های نگران‌کننده و ترسناک که از شبکه‌های خبری ماهواره‌ای پخش می‌شد. ۱۸ دی ۱۴۰۴ یکی از شدیدترین […]...

اعتراضات اخیر ایران که با سرکوبی گسترده، خشونت‌بار و کم‌سابقه همراه بود، بار دیگر الگوهای تثبیت‌شده‌ی نقض حقوق بشر توسط حاکمیت را به شکلی عریان آشکار کرد. در کنار کشتار معترضان، بازداشت‌های گسترده و اعمال محدودیت‌های شدید امنیتی، پخش اعترافات اجباری از رسانه‌های حکومتی به یکی از ابزارهای محوری کنترل و تحریف واقعیت بدل گردید. […]...

در جریان اعتراضات اخیر شاهد وقایع تلخ و اقدامات فراقانونی بسیاری در ایران بودیم. یکی از این موارد محدودیت در درمان معترضین به اشکال متفاوت بود. بر اساس گزارش‌های منتشرشده از همان روزهای اول شروع اعتراضات، نیروهای انتظامی و امنیتی به بیمارستان‌هایی که معترضین مجروح به آن‌ها منتقل شده بودند حمله و صحنه‌های دل‌خراشی را […]...

ساعت نزدیک سه‌ی بامداد است. نور سرد صفحه‌ی موبایل اتاق را روشن کرده و دست‌های دختری جوان در شهری اروپایی بی‌قرار روی صفحه می‌لغزند. برای چندمین بار شماره‌ی مادرش را می‌گیرد. بوق می‌خورد، قطع می‌شود. دوباره. هیچ پیامی ردوبدل نمی‌شود. اینترنت در ایران قطع است. اخبار ضدونقیض‌اند. شبکه‌های اجتماعی پر از ویدئوهای کوتاه، تار و […]...

اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ نه با یک تصویر واحد در حافظه مانده‌‌‌ و نه با روایتی که بتوان آن را به‌سادگی بازگفت. آن‌چه باقی مانده، بیش‌تر پراکندگی است: صحنه‌هایی ناتمام، ویدئو‌هایی که نیمه‌کاره قطع شدند، خیابان‌هایی که زودتر از آن‌چه انتظار می‌رفت خالی شدند. این اعتراضات نه به لحظه‌ای پیروزمندانه بدل شد و نه به شکستِ […]...

جوانی سر در گریبان برده در بی‌دفاع‌ترین وضعیت انسانی، چهارزانو روی آسفالت نشسته؛ روبه‌‌رویش ماشین سرکوب جمهوری اسلامی ایستاده است. چند متر آن‌سوتر، دختر و پسری مقابل نیروهایی که اسلحه در دست دارند، سینه سپر کرده‌اند. آمارها هولناک‌اند. خواندن خبرها دشوار است و باور واقعیت‌ها از کشتار و خشونت‌ورزی  برای بسیاری از غیرایرانی‌ها سنگین و […]...

تهران، غروب هجدهم دی‌ماه سال هزار و چهارصد و چهار، حوالی ساعت هشت صدای هیجان‌زده‌اش می‌پیچد در طنین آوای جان‌‌به‌لب‌رسیدگان خیابان و قلبم تیر می‌کشد. تماس در حوالی دقیقه‌ی یکم قطع می‌شود و تا روزها و هفته‌های بعد ق…ط…ع می‌ماند؛ مثل خودمان که از زندگی. چه آن‌جا و چه این‌جا، انتظار نمی‌کشیم. انتظار برای زمانی […]...