آزادی اندیشه و بیان

اخرین به روز رسانی:

مهٔ ۲۲, ۲۰۲۶

آزادی اندیشه و بیان

کلمات در کیسه‌های سیاه/ آلما فاضلی

از اولین تصویری که از آخرین نگاه ندا آقاسلطان منتشر شد بیش از شانزده سال و از انتشار اولین فیلم‌ از انبوه کیسه‌های سیاه مخصوص جسد انسان حدود چهل روز گذشته است. اجازه می‌خواهم عقب‌تر نروم، چون ناچارم برای نوشتن از تجربه‌ی این روزها به زنده‌ترین خاطرات معاصر رجوع کنم: برای کسی مثل من در […]...

ادامه مطلب
توسط: آلما فاضلی
فوریه 20, 2026

وقتی اینترنت خاموش شد، تصویر سخن گفت/ رها ثابت سروستانی

انتشار ویدئوهای مرتبط با وقایع کهریزک در شرایطی که اینترنت در داخل ایران به‌طور گسترده قطع شده بود، موجی از شوک و واکنش را در میان افکار عمومی خارج از کشور، به‌ویژه ایرانیان مهاجر، ناظران بین‌المللی، سیاست‌مداران و فعالان حقوق بشر برانگیخت. این پدیده را نمی‌توان صرفاً یک رخداد رسانه‌ای تلقی کرد؛ بلکه از منظر […]...

ادامه مطلب
توسط: رها ثابت سروستانی
فوریه 20, 2026

نظام کیفری یا نظام اعتقادی؟/ سینا یوسفی

توبه در نظام فقهی اسلامی از دیرباز به‌عنوان مفهومی اخلاقی و عبادی مطرح بوده و به‌تدریج در فرایند دادرسی کیفری نیز نقش موثری یافته است. فقه اسلامی، با پیوند زدن عرصه‌ی اخلاق دینی با حوزه‌ی مجازات، نهادی را شکل داده است که در آن تحول درونی فرد می‌تواند موجب سقوط یا تخفیف مجازات گردد. این […]...

ادامه مطلب
توسط: سینا یوسفی
نوامبر 22, 2025

امید یا هراس پس از آتش‌بس؟/ مجید شیعه‌علی

جنگ دوازده‌روزه تمام شد، اما شرایط جنگی تمام نشده است. سایه‌ی جنگ هم‌چنان بالای سر جامعه‌ی ایران است. تهدید جنگ، موشک‌باران، انفجار، ترور و عملیات سیستم‌های امنیتی اسرائیل در ایران هم‌چنان جدی است. ادامه یافتن وضعیت جنگی، ناتوانی حاکمیت در اقداماتی برای رفع این تهدید و تشدید بحران‌های سیاسی و اقتصادی پیشین شرایطی را ساخته […]...

ادامه مطلب
توسط: مجید شیعه‌علی
آگوست 23, 2025

صلح سرد به‌مثابه‌ی الگوی حکمرانی در دوران پسابحران/ مینا جوانی

پس از پایان جنگ دوازده‌روزه، وضعیت ایران به‌ظاهر وارد فازی از ثبات شده است؛ فازی که در گفتار سیاسی از آن به‌عنوان «بازدارندگی متقابل» یا «تنشِ کنترل‌شده» یاد می‌شود، اما در سطح ساختاری، نه‌تنها نشانه‌ای از بازگشت به نظم عادی نیست، بلکه حامل نوعی تداوم‌یافتگی بحران در غیابِ انفجار است. آن‌چه در این‌جا به‌ظاهر صلح […]...

ادامه مطلب
توسط: مینا جوانی
آگوست 23, 2025

«شورای دفاع» چیست و چرا تصویب و تشکیل شد؟/ سینا یوسفی

در خردادماه سال جاری، ایران شاهد یکی از کوتاه‌ترین و پرهزینه‌ترین رویارویی‌های نظامی بود که به جنگ‌ دوازده‌روزه موسوم گردید. این جنگ نه‌تنها زیرساخت‌های حیاتی ایران، از‌جمله مراکز حساس هسته‌ای و سامانه‌های پدافندی را هدف قرار داد، بلکه ضعف‌های ریشه‌دار در ساختار دفاعی و امنیتی جمهوری اسلامی را نیز برملا کرد و نشان داد که […]...

ادامه مطلب
توسط: سینا یوسفی
آگوست 23, 2025

ابزار جدید کنترل: قطع سیم‌کارت منتقدان/ فرشته گلی

امروزه داشتن سیم‌کارت، یکی از الزامات زندگی در دنیای دیجیتال و مجازی است و هرگونه محروم‌شدن از این حق برای هرکسی می‌تواند یک فاجعه قلمداد شود. اتحادیه‌ی بین‌المللی مخابرات (ITU) در چندین سند رسمی، به اهمیت دسترسی به ابزار ارتباطاتی به‌عنوان یک حق بشری اشاره کرده است، به‌ویژه در اعلامیه‌ی اصول اجلاس جهانی (۱) درباره‌ی […]...

ادامه مطلب
توسط: فرشته گلی
آگوست 23, 2025

حق دسترسی به اینترنت در تعلیق/ محمدهادی جعفرپور

چند‌ روز پیش از آغاز جنگ دوازده‌روزه، موضوع طبقه‌بندی اینترنت سبب شد تا برخی فعالان سیاسی و مدنی با اشاره به وعده‌ی رئیس جمهور در رفع فیلترینگ، چنین تصمیمی را مورد نقد قراردهند. اعمال چنین محدودیت‌هایی بر حقوق شهروندان، در حالی رخ می‌دهد که در ساختار سیاسی-قضایی کشور، قواعد و قوانین متنوعی تدوین و ابلاغ […]...

ادامه مطلب
توسط: محمدهادی جعفرپور
آگوست 23, 2025

قانون‌گذاری شتاب‌زده در سایه‌ی جنگ/ ندا قنبری

وقتی درباره‌ی جنگ دوازده‌روزه و پیامدهای آن، از من سوال می‌شود، ذهنم تنها به تصاویر ویرانی‌ها و صدای انفجار بمب‌ها نمی‌رود، بیش‌تر به روزهایی فکر می‌کنم که «سکوت» پس از جنگ، سنگین‌تر از هر انفجاری، سراسر کشور را در خود فروبرده بود. در همان لحظات، درست زمانی‌که انتظار آرامش پس از بحران می‌رفت، رخدادی مهم […]...

ادامه مطلب
توسط: ندا قنبری
آگوست 23, 2025

اقتدارگرایی قانونی برای کنترل اجتماعی/ نصرالله لشنی

اهمیت قانون اساسی در تاسیس و تثبیت دموکراسی یادگاری است از انقلاب آمریکا. بعد از پیروزی انقلاب آمریکا و استقلال این کشور از پادشاهی بریتانیا، انقلابیون تاکید و تمرکز ویژه‌ای بر تدوین و تنظیم قانون اساسی مبذول داشتند و تلاش کردند که با دقت و ظرافتی خاص این میثاق ملی چنان تنظیم شود که موید […]...

ادامه مطلب
توسط: نصرالله لشنی
آگوست 23, 2025

جاسوسی، ابزار کهنه‌ی نظام برای بستن دهان منتقدان/ رضا علیجانی

روی صحنه و پشت‌صحنه‌ی تصویب اصل نهم قانون اساسی در اصل نهم قانون اساسی جمهوری اسلامی آمده است: «در جمهوری اسلامی ایران، آزادی و استقلال و وحدت و تمامیت ارضی کشور از یکدیگر تفکیک‏‌ناپذیرند و حفظ آن‌ها وظیفه‌ی دولت و آحاد ملت است. هیچ فرد یا گروه یا مقامی حق ندارد به نام استفاده از […]...

ادامه مطلب
توسط: رضا علیجانی
جولای 23, 2025

ایست‌بازرسی یا کمین‌گاه مرگ؟؛ روایت تاریک‌دره‌ی همدان پس از جنگ دوازده‌روزه/ رضا هریسی

پایان جنگ دوازده‌روزه میان ایران و اسرائیل، برخلاف انتظارات عمومی، نه به صلحی شکننده بلکه به وضعیتی وهم‌انگیز و ناپایدار در داخل کشور منجر شد. در جریان این جنگ و بلافاصله پس از اعلام آتش‌بس، نیروهای امنیتی و نظامی جمهوری اسلامی، اقدام به ایجاد صدها ایست بازرسی در شهرها، جاده‌ها، مناطق مرزی و نقاط حساس […]...

ادامه مطلب
توسط: رضا هریسی
جولای 23, 2025