در سال‌های اخیر، جمهوری اسلامی گام‌های بلندی در بهره‌گیری از فناوری‌های نوین برای نظارت و کنترل اجتماعی برداشته است. این روند که ریشه در تحولات جهانی و نیازهای به‌زعم حکومت داخلی دارد، در دوره‌های مختلف با سرعت‌های متفاوتی دنبال شده، اما آن‌چه آن را به موضوعی برجسته تبدیل کرده، شتاب فزاینده‌ای است که پس از […]...

جنگ تنها شهرها را ویران نمی‌کند. بحران تنها نظم سیاسی یا اقتصادی را از هم نمی‌پاشد. شاید عمیق‌ترین اثر بحران، جایی باشد که کم‌تر دیده می‌شود: لحظه‌ای که انسان درمی‌یابد دیگر نمی‌تواند همه‌ی آن‌چه را برایش ارزشمند است، هم‌زمان حفظ کند. در زندگی عادی، بسیاری از انتخاب‌های اخلاقی چندان دشوار به نظر نمی‌رسند. کمک کردن […]...

در حالی که الگوهای سنتیِ گردشگری انبوه عمدتاً بر پایه‌ی مصرف‌گرایی استوارند، رویکرد خاصی از گردشگری داوطلبانه در دهه‌های اخیر گسترش یافته است که بنیان آن بر تبادل غیرپولی استوار است. ​بر اساس این رویکرد ساختاریافته، گردشگر به‌جای ایفای نقش یک مصرف‌کننده‌ی منفعل و پرداخت هزینه برای اقامت و خوراک، بخشی از زمان، تخصص و […]...

...

جهان بار دیگر به جنگ عادت کرده است. تصاویر ویرانی، آوارگی و مرگ هر روز از برابر چشمانمان می‌گذرند؛ آن‌قدر که گاهی فراموش می‌کنیم پشت هر تصویر، انسانی زندگی می‌کرده است. بااین‌حال، همه‌ی قربانیان به یک اندازه دیده نمی‌شوند. برای بعضی مرگ‌ها مراسم رسمی برگزار می‌شود، رسانه‌ها روزها درباره‌شان می‌نویسند و سیاستمداران پیام تسلیت منتشر […]...

پیش از آغاز جنگ اخیر میان ایران از یک سو و اسرائیل و ایالات متحده از سوی دیگر، اصطلاح «زیرساخت دوکاربرده» عمدتاً در ادبیات تخصصی حقوق مخاصمات مسلحانه و مطالعات راهبردی مورد استفاده قرار می‌گرفت. اما با گسترش دامنه‌ی عملیات نظامی و حمله به تاسیساتی که در ظاهر ماهیتی غیرنظامی دارند، این مفهوم به یکی […]...

تحولات فناوری در دهه‌های اخیر موجب شده است که مرز میان اهداف نظامی و غیرنظامی بیش از هر زمان دیگری مبهم شود. دانشگاه‌ها، مراکز تحقیقاتی، موسسات زیست‌پزشکی، شبکه‌های داده و زیرساخت‌های ارتباطی در حالی که کارکردهای مدنی دارند، در برخی موارد می‌توانند به صورت مستقیم یا غیرمستقیم در توانمندی‌های دفاعی دولت‌ها نیز نقش ایفا کنند. […]...

جنگ‌های معاصر دیگر تنها در میدان نبرد جریان ندارند. در کنار موشک‌ها، پهپادها و عملیات نظامی، نبردی دیگر نیز در عرصه‌ی روایت‌ها و مشروعیت‌سازی شکل می‌گیرد؛ جنگی که در آن هر طرف می‌کوشد اقدامات خود را در چارچوب حقوق بین‌الملل توجیه و اقدامات طرف مقابل را به‌عنوان نقض قوانین جنگ معرفی کند. در این میان، کم‌تر […]...

زیرساخت دوگانه دقیقاً نقطه‌ی خاکستری حقوق بین‌الملل بشردوستانه است؛ زیرا نه تعریفی مستقل در معاهدات دارد و نه ممنوعیتی مطلق؛ لذا تعریف آن را می‌بایست از دل متون حقوقی جست‌وجو کرد. در حقوق بین‌الملل، اصطلاح «زیرساخت دوگانه» مستقیماً به‌کار برده نشده است، اما تعریف آن از بند ۲ ماده‌ی ۵۲ پروتکل الحاقی اول ۱۹۷۷ این‌گونه […]...

جنگ‌ها پس از پایان، تمام نمی‌شوند. شاید این عبارت قدری عجیب باشد چون قاعدتاً جنگ پس از اتمامش، باید به خاطره‌ها بپیوندد. اما آن‌چه در واقعیت روی می‌دهد، این‌گونه نیست. جنگ‌ها گاهی با خاموشی یخچال‌ها، کم‌فشار شدن آب خانه‌ها، گران شدن یک بسته پوشک، کمیاب شدن سرم برای بیمارستان‌ها و بالا رفتن قیمت بطری‌های آب […]...

الگوهای منازعات و تحولات استراتژیک در عرصه‌ی نظام بین‌الملل طی دهه‌های اخیر، شاهد دگردیسی بنیادینی بوده است که مفهوم سنتی جنگ را به چالش می‌کشد. مخاصمات مدرن دیگر به رویارویی مستقیم و کلاسیک میان نیروهای مسلح در خطوط مقدم نبرد محدود نمی‌شوند. در دوران معاصر، پیشرفت تکنولوژی و وابستگی ساختاری و عمیق جوامع به شبکه‌های […]...

در سال‌های اخیر، هم‌زمان با گسترش درگیری‌های نظامی در خاورمیانه، این پرسش بارها مطرح شده است که آیا جمهوری اسلامی ایران عمداً از مردم به‌عنوان «سپر انسانی» استفاده می‌کند یا آن‌چه مشاهده می‌شود محصول ساختار پیچیده‌ی جوامع مدرن و تمرکز زیرساخت‌ها در شهرهاست. این پرسش ما را به مسئله‌ای گسترده‌تر رهنمون می‌کند: چرا جنگ‌های معاصر […]...