چند تأمل کوتاه درباره‌ی بحران‌های کتاب در ایران/ رضا نجفی

کتاب  و کتابخوانی در ایران گرفتار بحران‌هایی مضاعف است زیرا از یک سو، به‌گونه‌ای عام وارث معضل‌های جهانی این پدیده، یعنی کسادی بازار کتاب به سبب ظهور رقبای قدرتمندی مانند سینما و تلویزیون، فضای مجازی و انواع بازی‌های کامپیوتری، رسانه‌های جدید مانند آثار صوتی و غیره است و از سویی دیگر، به‌گونه‌ای خاص گرفتار سانسور، […]...

ادامه مطلب

بازگشت به کتاب، کتاب واقعی!/ سعید برآبادی

پرونده‌ی کتابخوانی جهانیان و خصوصاً ایرانی‌ها با کرونا و قرنطینه‌های طولانی مدت پس از آن، حسابی تغییر کرده است. منتهی برای درک بهتر این تغییر، باید انواع جدید کتابخوانی را در آمارها لحاظ کنیم و بپذیریم تمام محصولات صوتی و تصویری که این روزها حول محور کتاب ساخته و منتشر می‌شوند در آمار کتابخوانی و […]...

ادامه مطلب

نقادانه اندیشیدن/ سید محمد صحفی

همکاران «خط صلح» از اینجانب خواستند نکاتی را درباره‌ی «نقش ادبیات در پرورش تفکر انتقادی» با خوانندگان محترم در میان بگذارم و علاقمندان را به کاوش در این امر ضروری ترغیب کنم که: چگونه دسترسی و پژوهش در ریشه‌های کهن ادبی ما می‌تواند در بسط و گسترش «تفکر انتقادی» موثر افتد و یا این‌که فقدان […]...

ادامه مطلب

سانسور کتاب با ابزارهای شبه قانونی/ احسان حقی

کتاب، یکی از مهم‌ترین ابزارهای انتقال و انتشار افکار به‌شمار می‌رود. بر همین اساس یکی از معیارهای مهم سنجش میزان آزادی بیان در یک جامعه، میزان آزادی اشخاص در بیان افکار و عقاید خود در قالب کتاب است. به ‌مانند تمامی حقوق و آزادی‌های بشری، آزادی بیان نیز با محدودیت‌هایی روبه‌روست که در جوامع متمدن […]...

ادامه مطلب

اگر «شهر کتاب»، دنیای کتاب شود/ هرمز شریفیان

جایگاه و فرهنگ کتابخوانی در ایران آن‌چنان رفیع و سترگ است که والدین و آموزگاران در مدارس از همان سال‌های نخست آموزش، کتاب را بهترین دوست انسان معرفی و کودکان را تشویق به کتابخوانی می‌کردند و البته کماکان می‌کنند. البته تنها تشویق‌های لفظی برای جا انداختن این فرهنگ پسندیده کافی نیست و سایر مشوق‌ها و […]...

ادامه مطلب

فرهنگ ما و نسبتش با دموکراسی/ مجید شیعه‌علی

شما هم احتمالاً با نگاه‌هایی مواجه شده‌اید که مطرح می‌سازند دموکراسی نیازمند پیش‌نیازهای فرهنگی است و جامعه از لحاظ فرهنگی فاقد این پیش‌نیازها است. برای تبیین این نگاه قیاس‌های متعددی برای تحقیر جامعه‌ی ایرانی با کشورهای توسعه‌یافته مطرح می‌شود. از نوع رانندگی در ترافیک‎‌های سنگین شهری در مقایسه با  شرایط رانندگی در کشورهای اروپای شمالی، […]...

ادامه مطلب

عدم پایبندی به قوانین بین‌المللی کپی رایت و تأثیر آن بر نشر کتاب در ایران/ عبدالله بائی لاشکی

ایران که به میراث غنی ادبی و سنت دیرینه‌ی روشنفکری خود شهرت دارد، قرن‌ها به عنوان هسته‌ای پر رونق برای نویسندگان، ناشران و علاقه‌مندان به ادبیات عمل کرده است. در فضایی که شعر، نثر و آثار علمی رونق یافته است، مشارکت‌های ادبی ایران در داخل و خارج از آن تاثیری ماندگار داشته است. با این […]...

ادامه مطلب

سانسور، واقعیت و افسانه‌ها/ احمد فعال

اگر افسانه‌ها را نوعی میل به تسلط و مهار واقعیت تعبیر کنیم، شاید به اغراق نگفته باشیم که اغلب ما انسان‌ها میل به افسانه‌سازی داریم. باورها و اعتقادات ما نوعی افسانه‌سازی درباره‌ی امور واقعی است. نظریه‌هایی هم که در علوم انسانی یا حتی در علوم فنی و مهندسی به وجود می‌آیند، به نحوی افسانه‌سازی درباره‌ی […]...

ادامه مطلب

برخاستن روایت و هنر خاک شده/ مرتضی هامونیان

داستانی را برای ما می‌گویند و می‌خواهند آن را آن طور که گفته‌اند باور کنیم. سخن، سخن آنی است که غلبه کرده و فرضش هم این است که کسی از پیروز سوال نمی‌کند. خودش روایتش را می‌سازد، تاریخش را تعریف می‌کند و با بازتعریف هرآن‌چه هست، مفاهیم را نیز به سود خود مصادره می‌کند. او […]...

ادامه مطلب

نگاهی به قلم در برابر تیغ سانسور/ آرش چاكرى

سرکوب گفتار، نظارت سلیقه‌اى در امور فرهنگی، حذف محتوای هنری به اشکال و طرق قانونی و غیرقانونی، اجبار به بازنگری و بازنویسی، اعمال سلیقه‌ى فرهنگی در محتوای اثر، تهدید و ارعاب و هزاران واژه و سطر دیگر را، می‌توان زیر مجموعه‌ى این کلمه دانست: «سانسور»؛ چیزی که نام دیگر تمام سطرهای بالاست. ادبیات، همیشه تیرخورده‌ترین […]...

ادامه مطلب

نقش پررنگ رسانه‌ها در برملا کردن نقض حقوق بشر/ هرمز شریفیان

درست از آغازین سال‌های سده‌ی ۱۹ میلادی که رسانه‌های جمعی، روزنامه‌ها و ژورنالیسم زایش یافت، تمام عرصه‌های اجتماعی از سیاست و فرهنگ تا هنر و ورزش، متاثر از این پدیده‌ی شگفت‌انگیز مسیری نو یافتند و به بالندگی و در مواردی، شکوه رسیدند. سیاست شاید بیش از تمام عرصه‌ها با ژورنالیسم گره خورد، آن‌قدر که فیلسوفان […]...

ادامه مطلب

چرا عمومی سازی فرهنگی اهمیت دارد؟/ مهرداد نقیبی

بیش از هر زمانی سیاست‌های سانسور و ممیزی از سوی حاکمیت‌های استبدادی اشکال پیچیده‌ای به خود گرفته‌اند، به گونه‌ای که در جوامع تحت سلطه‌ی استبداد و اختناق اساس فرهنگ مترقی زیر گیوتین سانسور و سیاست حذف سلاخی می‌شود. در ایران نیز مسئله‌ی سانسور چه در رژیم شاه و چه در رژیم جمهوری اسلامی ابعاد مختلفی […]...

ادامه مطلب