عبور از «سانسور محتوا» به «مهندسی رفتار»/ مصطفی داننده

مسئله فقط بستن یک صفحه‌ی اینستاگرام نیست. مسئله فقط پلمب یک کافه یا احضار یک بلاگر نیست. مسئله حتی فقط حجاب، موسیقی، تور گردشگری یا محتوای یک صفحه‌ی مجازی نیست. آن‌چه در هفته‌های اخیر در ایران دیده می‌شود، اگر در کنار هم قرار گیرد، تصویر بزرگ‌تری را پیش چشم ما می‌گذارد: حکومت فقط نمی‌خواهد آن‌چه […]...

ادامه مطلب

وقتی زندگی روزمره به مسئله‌ی امنیتی تبدیل می‌شود/ دیاکو مرادی

در ماه‌های اخیر و هم‌زمان با فروکش کردن نسبی گفتمان جنگ، نشانه‌های قابل‌توجهی از تشدید مداخلات حکومتی در حوزه‌هایی دیده می‌شود که در نگاه نخست مستقیماً سیاسی نیستند: پلمب کافه‌ها و کافه‌کتاب‌ها، برخورد با برگزارکنندگان تورهای گردشگری، مسدودسازی صفحات اینستاگرامی، احضار بلاگرها، حذف محتوا، اخذ تعهد و اعمال فشار بر کسب‌وکارهای اینترنتی. اگر این رخدادها […]...

ادامه مطلب

مسئولیت کیفری صاحب کسب‌ و کار در قبال رفتار مشتریان؛ مرز حقوقی کجاست؟/ سینا یوسفی

در سال‌های اخیر، یکی از تغییرات مهم در شیوه‌ی اعمال سیاست‌های کنترل اجتماعی در ایران، گسترش مسئولیت صاحبان کسب‌وکار نسبت به رفتار افرادی است که نه کارمند آن‌ها هستند و نه لزوماً تحت اختیار یا نظارت حقوقی آنان قرار دارند. صاحب یک رستوران، کافه، باشگاه، مرکز گردشگری یا برگزارکننده‌ی یک تور، به تدریج با وضعیتی […]...

ادامه مطلب

هنجارشکنی؛ نام مبهم، اختیار کیفری گسترده/ اِِلدار خیاوی

مقدمه: دو حرکت مکمل در زبان قدرت در ادبیات رسمی جمهوری اسلامی، «هنجارشکنی» ظاهراً واژه‌ای ساده برای توصیف خروج از قواعد پذیرفته‌شده‌ی اجتماعی است. اما این ظاهر جامعه‌شناختی، کارکرد سیاسی و کیفری آن را می‌پوشاند. در بخشی از گفتار سیاسی سال‌های اخیر، مصداق کانونی هنجارشکنی زمانی پدیدار می‌شود که نقد از ارزیابی یک تصمیم یا […]...

ادامه مطلب

از امنیت ملی تا امنیت اخلاقی: مرحله‌ی جدید کنترل اجتماعی پس از جنگ/ مریم عابدی

در ماه‌های اخیر و هم‌زمان با فروکش کردن جنگ، آن‌چه در خیابان و اینستاگرام و فضای مجازی دیده می‌شود بازگشت تمرکز حاکمیت از خاک ایران  به داخل شهر است؛ از پلمب کافه‌ها و کافه‌کتاب‌ها در سنایی و ایرانشهر تا برخورد با تورهای گردشگری و مسدود سازی صفحات بلاگرها و کسب‌وکارهای اینترنتی، این هم‌زمانی تصادفی نیست. […]...

ادامه مطلب

پلمب کسب‌وکارها؛ مرز اختیارات نهادهای اجرایی و حقوق صاحبان مشاغل/ لهراسب کوهستانی

پلمب یک کسب‌وکار، تنها به بستن یک در و جلوگیری موقت از ادامه‌ی فعالیت یک واحد تجاری خلاصه نمی‌شود؛ تصمیمی است که می‌تواند در یک لحظه، حق اشتغال، سرمایه‌گذاری، قراردادهای خصوصی و حتی معاش کارکنان یک مجموعه را تحت‌تاثیر قرار دهد. به همین دلیل، پرسش حقوقی درباره‌ی پلمب را نمی‌بایست با این سوال آغاز کرد […]...

ادامه مطلب

حکومت چگونه رفتارهای هنوز رخ‌نداده را کنترل می‌کند؟/ شبنم معینی‌پور

در بررسی برخوردهای حکومتی با شهروندان، معمولاً توجه بر آخرین حلقه‌ی زنجیره متمرکز می‌شود، یعنی بازداشت، تشکیل پرونده، صدور حکم یا تعطیلی یک کسب‌وکار؛ اما بخشی از آن‌چه امروز در ایران می‌گذرد، پیش از رسیدن به این مراحل اتفاق می‌افتد. احضار و تذکر، گرفتن تعهد، تهدید به پلمب، مسدود کردن موقت صفحات، حذف اجباری محتوا […]...

ادامه مطلب

سیاست جدید کشتیبان؛ از حذف در عرصه‌ی دیجیتال تا مهندسی سکوت/ مرتضی هامونیان

معمولاً پس از یک مصیبت، آواربرداری آغاز می‌شود. مثلاً وقتی جنگی رخ می‌دهد، پس از پایان آن، همه به دنبال برداشتن آوارهای جنگ‌اند و تلاش می‌کنند در عزمی جمعی، زخم‌های یکدیگر را التیام ببخشند. اما در جمهوری اسلامی ایران، گویی همه‌چیز برعکس است. جنگ که فروکش می‌کند، تازه حکومت به یادش می‌افتد که باید عرصه‌ی […]...

ادامه مطلب

نظارت و کنترل فراگیر اجتماعی در عصر دیجیتال/ فرشته گلی

در سال‌های اخیر، جمهوری اسلامی گام‌های بلندی در بهره‌گیری از فناوری‌های نوین برای نظارت و کنترل اجتماعی برداشته است. این روند که ریشه در تحولات جهانی و نیازهای به‌زعم حکومت داخلی دارد، در دوره‌های مختلف با سرعت‌های متفاوتی دنبال شده، اما آن‌چه آن را به موضوعی برجسته تبدیل کرده، شتاب فزاینده‌ای است که پس از […]...

ادامه مطلب

بحران چه چیزی را درباره‌ی انسان آشکار می‌کند؟/ سمیره حنائی

جنگ تنها شهرها را ویران نمی‌کند. بحران تنها نظم سیاسی یا اقتصادی را از هم نمی‌پاشد. شاید عمیق‌ترین اثر بحران، جایی باشد که کم‌تر دیده می‌شود: لحظه‌ای که انسان درمی‌یابد دیگر نمی‌تواند همه‌ی آن‌چه را برایش ارزشمند است، هم‌زمان حفظ کند. در زندگی عادی، بسیاری از انتخاب‌های اخلاقی چندان دشوار به نظر نمی‌رسند. کمک کردن […]...

ادامه مطلب