عبور از «سانسور محتوا» به «مهندسی رفتار»/ مصطفی داننده

مسئله فقط بستن یک صفحه‌ی اینستاگرام نیست. مسئله فقط پلمب یک کافه یا احضار یک بلاگر نیست. مسئله حتی فقط حجاب، موسیقی، تور گردشگری یا محتوای یک صفحه‌ی مجازی نیست. آن‌چه در هفته‌های اخیر در ایران دیده می‌شود، اگر در کنار هم قرار گیرد، تصویر بزرگ‌تری را پیش چشم ما می‌گذارد: حکومت فقط نمی‌خواهد آن‌چه […]...

ادامه مطلب

از امنیت ملی تا امنیت اخلاقی: مرحله‌ی جدید کنترل اجتماعی پس از جنگ/ مریم عابدی

در ماه‌های اخیر و هم‌زمان با فروکش کردن جنگ، آن‌چه در خیابان و اینستاگرام و فضای مجازی دیده می‌شود بازگشت تمرکز حاکمیت از خاک ایران  به داخل شهر است؛ از پلمب کافه‌ها و کافه‌کتاب‌ها در سنایی و ایرانشهر تا برخورد با تورهای گردشگری و مسدود سازی صفحات بلاگرها و کسب‌وکارهای اینترنتی، این هم‌زمانی تصادفی نیست. […]...

ادامه مطلب

حکومت چگونه رفتارهای هنوز رخ‌نداده را کنترل می‌کند؟/ شبنم معینی‌پور

در بررسی برخوردهای حکومتی با شهروندان، معمولاً توجه بر آخرین حلقه‌ی زنجیره متمرکز می‌شود، یعنی بازداشت، تشکیل پرونده، صدور حکم یا تعطیلی یک کسب‌وکار؛ اما بخشی از آن‌چه امروز در ایران می‌گذرد، پیش از رسیدن به این مراحل اتفاق می‌افتد. احضار و تذکر، گرفتن تعهد، تهدید به پلمب، مسدود کردن موقت صفحات، حذف اجباری محتوا […]...

ادامه مطلب

سیاست جدید کشتیبان؛ از حذف در عرصه‌ی دیجیتال تا مهندسی سکوت/ مرتضی هامونیان

معمولاً پس از یک مصیبت، آواربرداری آغاز می‌شود. مثلاً وقتی جنگی رخ می‌دهد، پس از پایان آن، همه به دنبال برداشتن آوارهای جنگ‌اند و تلاش می‌کنند در عزمی جمعی، زخم‌های یکدیگر را التیام ببخشند. اما در جمهوری اسلامی ایران، گویی همه‌چیز برعکس است. جنگ که فروکش می‌کند، تازه حکومت به یادش می‌افتد که باید عرصه‌ی […]...

ادامه مطلب

وصیت‌های یک قیام/ نعیمه دوستدار

دی‌ماه ۱۴۰۴ برای شماری از معترضان، زمانی بود برای گفتن «آخرین جمله»؛ جمله‌ای که در چند خط استوری اینستاگرام، یا در یک ویدئوی چندثانیه‌ای، گاه در تماس کوتاهی با خانواده و گاهی در وصیتی که بازماندگان کوشیدند بی‌کم‌وکاست اجرا کنند، ثبت شد. این پیام‌ها، با بازنشر در رسانه‌ها و گزارش‌های حقوق بشری، از سطح روایت‌های […]...

ادامه مطلب

معرفی کتاب: «تنها در کنار هم: چرا از فناوری بیش‌تر و از یکدیگر کم‌تر انتظار داریم»/ فاران فنائیان

در کتاب «تنها در کنار هم: چرا از فناوری بیش‌تر و از یکدیگر کم‌تر انتظار داریم» (Alone Together: Why We Expect More from Technology and Less from Each Other)، شری ترکل (Sherry Turkle) با نگاهی تیزبین و تحلیل‌گرایانه به پیامدهای احساسی و فلسفی زندگی در جامعه‌ای که هرروز دیجیتالی‌تر می‌شود می‌پردازد. ترکل، روانشناس بالینی و […]...

ادامه مطلب

حرکت شورای عالی فضای مجازی در مسیر ضد امنیت ملی؛ در گفتگو با علیرضا بزرگمهری/ پدرام تحسینی

علیرضا بزرگمهری که پیش‌تر عضو کارگروه اقتصاد دیجیتال وزارت اقتصاد بود در گفتگو با خط صلح، از فضای فیلترینگ در ایران و موانع رفع آن سخن گفته است. به عقیده‌ی بزرگمهری، تا زمانی‌که ترکیب اعضای شورای عالی فضای مجازی در کشور تغییر نکند، نباید به تسریع روند رفع فیلترینگ در ایران امیدوار بود. او که […]...

ادامه مطلب

آیا تلگرام و ایکس رفع فیلتر خواهند شد؟؛ در گفتگو با کیوان نقره‌کار/ علی کلائی

مسئله‌ی فیلترینگ و رفع محدودیت از پلتفرم‌های مختلف اینترنتی، از جمله موضوعات پرحاشیه‌ی چند ساله‌ی اخیر در ایران بوده است. در حالی‌که وزیر ارتباطات از در دستور کار بودن رفع فیلتر همه‌ی پلتفرم‌ها سخن گفته و اخیراً واتساپ و گوگل‌پلی رفع فیلتر شده‌اند، این سوال مهم در میان افکار عمومی و ذهن ناظران مطرح است […]...

ادامه مطلب

از منافع مالی تا سیاست‌های امنیتی؛ فیلترینگ و مافیای فروش فیلترشکن در ایران/ سید محمد صحفی

بر اساس گزارش‌های غیررسمی گردش مالی فروش فیلترشکن‌ها در ایران، به دلیل گستردگی استفاده از این ابزارها و نبود شفافیت در این بازار، رقم بسیار بالایی تخمین زده می‌شود. با توجه به افزایش شدید تقاضا برای فیلترشکن پس از فیلترینگ گسترده‌ی شبکه‌های اجتماعی مانند اینستاگرام، واتساپ، ایکس (توییتر سابق)، تلگرام و یوتوب در سال‌های اخیر، […]...

ادامه مطلب

مافیای فیلترینگ یا فیلترشکن؛ حکومت برای مقابله با اینترنت آزاد به کدام گوش می‌دهد؟/ امیر آقایی

نمایندگان تندروی مجلس، سخنگوی دولت پزشکیان، محمود احمدی‌نژاد، اعضای شورای عالی فضای مجازی، محمدجواد آذری جهرمی و نام‌های بسیار دیگر. این‌ها شاید از لحاظ مشی سیاسی و شیوه‌ی نگاه به مدیریت اینترنت در ایران تفاوت‌های برجسته‌ای داشته باشند اما در یک چیز مشترک‌اند: «کوبیدن بر طبل مافیای فیلترشکن». وقتی صحبت از مافیای فیلترشکن می‌شود، احتمالاً […]...

ادامه مطلب

استرس و تأثیرات روانی محدودیت‌های ارتباطی بر کاربران/ علیرضا گودرزی

برای یک مکالمه‌ی صوتی یا تصویری با دوستانی که خارج از ایران زندگی می‌کنند گاه باید چندین نرم‌افزار را باز و بسته کنم تا یکی سرانجام چند دقیقه‌ای ارتباط ما را وصل کند. خب، آن‌ها نمی‌توانند به نرم‌افزارهای وطنی متصل شوند و ما هم به اغلب نرم‌افزارهای بین‌المللی. باید چند وی‌پی‌ان را امتحان کنم ببینم […]...

ادامه مطلب

چرا بر حفظ فیلترینگ اصرار دارند؟/ مجید شیعه‌علی

یکی از اصلی‌ترین وعده‌های دولت پزشکیان، تلاش برای رفع فیلتر شبکه‌های اجتماعی بوده است. در ماه‌های اخیر، اصلاح‌طلبان تلاش کرده‌اند تا در شرایط بحرانی موجود، با رفع فیلتر برخی شبکه‌های اجتماعی، برای دولت بی‌پشتوانه‌ی پزشکیان دستاوردی ایجاد کنند. اما با وجود تمام این تلاش‌ها، دستاوردهای دولت حداقلی بوده و با نقدهای شدید مخالفان و منتقدان […]...

ادامه مطلب