ناکارآمدی زندان در کشور؛ گفتگو با دکتر نجفی توانا، رئیس پیشین کانون وکلای مرکز/ پدرام تحسینی

علی نجفی توانا، زاده‌ی سال ۱۳۳۲ در منطقه‌ی الموت قزوین است. وی تحصیلات ابتدایی را در تنکابن سپری کرد و دوره‌ی متوسطه را در دبیرستان حافظیه‌ی همان شهر به‌پایان رساند. در سال ۱۳۵۱ به دانشکده‌ی حقوق دانشگاه تهران راه یافت و در سال ۱۳۵۴ موفق به اخذ مدرک لیسانس قضایی گردید. نجفی توانا در سال […]...

ادامه مطلب

حقوق زندانیان در حقوق بین‌الملل؛ از استانداردهای جهانی تا واقعیت زندان‌های ایران/ سینا یوسفی

میزان پایبندی یک نظام حقوقی به حاکمیت قانون را نمی‌توان صرفاً از خلال قوانین کیفری یا آرای دادگاه‌ها سنجید، بلکه یکی از دقیق‌ترین معیارهای ارزیابی آن، نحوه‌ی رفتار با افرادی است که به هر دلیل از آزادی محروم شده‌اند. زندان، برخلاف تصور رایج، فضایی خارج از قلمرو حقوق نیست، بلکه محیطی است که دولت بیش […]...

ادامه مطلب

وکیل‌آباد، زندان فراموش‌شده/ مجید شیعه‌علی

در تیرماه گذشته، وقایعی در زندان وکیل‌آباد مشهد رخ داد که در تاریخچه‌ی این زندان کم‌تر سابقه داشته است. هنوز بازداشتی‌های اعتراضات دی‌ماه گذشته به‌طور گسترده در این زندان حضور دارند. هرچند شمار بازداشتی‌ها در این مدت از بیش از هزار نفر به حدود چهارصد نفر کاهش یافته است، اما فرآیند رسیدگی قضایی بسیاری از […]...

ادامه مطلب

سلول انفرادی؛ جایی برای شکستن انسان/ مرضیه محبی

زندان انفرادی چیست، چه شرایطی دارد، ماهیتاً شکنجه است یا کیفر، و چگونه زندانی را از پا درمی‌آورد و روان او را دستخوش آشوب می‌کند؟ تنهایی و قطع پیوند با جهان چگونه بشر را از پای درمی‌آورد و جمهوری اسلامی چرا در مجموعه‌ی بی‌بدیل و پیشرفته‌ی شکنجه‌های جسمانی و روحی‌اش، مخالفان خود را بیش از […]...

ادامه مطلب

دادرسی عادلانه از بازداشت تا محاکمه/ لهراسب کوهستانی

فاصله‌ی میان لحظه‌ی بازداشت و روز محاکمه، حساس‌ترین، بحرانی‌ترین و در عین حال آسیب‌پذیرترین بخش از فرآیند دادرسی کیفری است. در همین بازه‌ی زمانی است که فرد در مواجهه‌ی مستقیم با ماشین قدرتمند و سازمان‌یافته‌ی تعقیب دولتی قرار می‌گیرد؛ در حالی که هنوز مجرمیت او احراز نشده، اما یکی از مهم‌ترین حقوق بنیادینش، یعنی آزادی، […]...

ادامه مطلب

قانون و خشونت پشت دیوارهای زندان/ مرتضی هامونیان

دیگر عجیب نیست که ماموران در خیابان‌ها و در مواجهه با اعتراضات مردمی، به آن‌ها شلیک کنند. زمانی البته عجیب بود؛ یک تیر هوایی در سقف، همه را می‌ترساند که چه شده که ماموران امنیتی، دست به شلیک گلوله زده‌اند. ولی امروز و به‌طور مشخص، پس از آن‌چه در سال ۱۳۸۸ روی داد، دیگر عجیب […]...

ادامه مطلب

چرا نظارت مستقل، بخشی از حداقل استانداردهای رفتار با زندانیان است؟/ شبنم معینی‌پور

وقتی درِ زندان بسته می‌شود، حکومت فقط آزادی یک انسان را محدود نمی‌کند. آب، غذا، دارو، خواب، نور، تماس با خانواده، دسترسی به وکیل، امکان شکایت و حتی ثبت آن‌چه بر زندانی گذشته است، در اختیار نهادی قرار می‌گیرد که او را بازداشت کرده است. همین تمرکز قدرت، زندان را به یکی از دشوارترین آزمون‌های […]...

ادامه مطلب

مرگ در بازداشت و مسئولیت دولت/ دیاکو مرادی

مرگ افراد در بازداشت یکی از حساس‌ترین موضوعات حقوق بین‌الملل حقوق بشر و یکی از مهم‌ترین شاخص‌های سنجش میزان پایبندی دولت‌ها به حاکمیت قانون است. هنگامی‌که فردی از آزادی محروم می‌شود، دولت علاوه بر محدود کردن آزادی او، مسئولیت مستقیم حفاظت از جان، سلامت و کرامت انسانی وی را نیز بر عهده می‌گیرد. ازاین‌رو، هر […]...

ادامه مطلب

چرا هیچ دادگاهی نباید به اعتراف اجباری استناد کند/ هرمینه هورداد

اعتراف اجباری یکی از شناخته‌شده‌ترین ابزارهای نقض حقوق بشر در نظام‌های اقتدارگرا و تمامیت‌خواه است. در چنین نظام‌هایی، اعتراف نه صرفاً به‌عنوان دلیلی برای اثبات جرم، بلکه به‌عنوان ابزاری برای مشروعیت‌بخشی به اقدامات حکومت، ایجاد هراس عمومی، تخریب اعتبار مخالفان و شکل‌دهی به روایت رسمی از رویدادها به‌کار گرفته می‌شود. تجربه‌ی تاریخی نشان می‌دهد که […]...

ادامه مطلب

احراز «توبه» و پشیمانی از منظر حقوق بشر/ سیدمحمد صحفی

من نه حقوق‌دانم، نه قاضی و نه متخصص فقه اسلامی. بلکه در این یادداشت کوتاه کوشش می‌کنم برداشت خود را درباره‌‌ی شیوه‌نامه‌ی احراز توبه (ابلاغیه‌ی رئیس قوه‌ی قضاییه‌ی جمهوری اسلامی در تیرماه ۱۴۰۳) با شما در میان بگذارم؛ اگرچه لازم است به علت عدم تخصص لازم و ورود به این بحث، پیشاپیش از شما خوانندگان […]...

ادامه مطلب

دخالت توبه در امر قضایی و یادآوری تواب‌سازی؛ گفتگو با صدیقه وسمقی/ علی کلائی

در نیمه‌ی اول تیرماه ۱۴۰۳ و در بحبوحه‌ی دوران پس از سقوط بالگرد ابراهیم رئیسی و آماده‌سازی‌ها برای انتخاب رئیس دولت چهاردهم جمهوری اسلامی، رئیس قوه‌ی قضاییه شیوه‌نامه‌ای را ابلاغ کرد که به نظر می‌آید اگر در فضای دیگری بود، محل بحث‌ها و نظرهای بسیاری می‌شد. نام شیوه‌نامه‌ی ابلاغی، «شیوه‌نامه‌ی احراز توبه» است و با […]...

ادامه مطلب

توبه در دام شیطان؛ در گفتگو با رضا کاظم‌زاده/ دینا قالیباف

اگر پایِ خواندن روایت‌های زندانیان سیاسی دهه‌ی ۶۰ در زندان‌های جمهوری اسلامی بنشینیم، امکان ندارد که از سیاست تواب‌سازی در این دوران چیزی به گوشمان نخورد؛ فرایندی که زندانیان سیاسی توسط بازجویان و مقامات زندان، تواب می‌شدند و باوجود ندامت و اعلام انزجار از گذشته‌ی مبارزاتی خود، در زندان محبوس می‌ماندند و از وجودشان در […]...

ادامه مطلب