اتهام «سپر انسانی»؛ مرز میان تاکتیک نظامی و ابزار تبلیغاتی/ مصطفی داننده

جنگ‌های معاصر دیگر تنها در میدان نبرد جریان ندارند. در کنار موشک‌ها، پهپادها و عملیات نظامی، نبردی دیگر نیز در عرصه‌ی روایت‌ها و مشروعیت‌سازی شکل می‌گیرد؛ جنگی که در آن هر طرف می‌کوشد اقدامات خود را در چارچوب حقوق بین‌الملل توجیه و اقدامات طرف مقابل را به‌عنوان نقض قوانین جنگ معرفی کند. در این میان، کم‌تر […]...

ادامه مطلب

چگونه حقوق بین‌الملل مشروعیت حمله به اهداف دوگانه را می‌سنجد؟/ مریم عابدی

زیرساخت دوگانه دقیقاً نقطه‌ی خاکستری حقوق بین‌الملل بشردوستانه است؛ زیرا نه تعریفی مستقل در معاهدات دارد و نه ممنوعیتی مطلق؛ لذا تعریف آن را می‌بایست از دل متون حقوقی جست‌وجو کرد. در حقوق بین‌الملل، اصطلاح «زیرساخت دوگانه» مستقیماً به‌کار برده نشده است، اما تعریف آن از بند ۲ ماده‌ی ۵۲ پروتکل الحاقی اول ۱۹۷۷ این‌گونه […]...

ادامه مطلب

از موشک تا پلاستیک؛ ادامه‌ی جنگ در زندگی روزمره/ علی کلائی

جنگ‌ها پس از پایان، تمام نمی‌شوند. شاید این عبارت قدری عجیب باشد چون قاعدتاً جنگ پس از اتمامش، باید به خاطره‌ها بپیوندد. اما آن‌چه در واقعیت روی می‌دهد، این‌گونه نیست. جنگ‌ها گاهی با خاموشی یخچال‌ها، کم‌فشار شدن آب خانه‌ها، گران شدن یک بسته پوشک، کمیاب شدن سرم برای بیمارستان‌ها و بالا رفتن قیمت بطری‌های آب […]...

ادامه مطلب

منازعه بر سر زیرساخت‌های دوکاربرده در جنگ ایران، اسرائیل و آمریکا/ سونیا سعادت

الگوهای منازعات و تحولات استراتژیک در عرصه‌ی نظام بین‌الملل طی دهه‌های اخیر، شاهد دگردیسی بنیادینی بوده است که مفهوم سنتی جنگ را به چالش می‌کشد. مخاصمات مدرن دیگر به رویارویی مستقیم و کلاسیک میان نیروهای مسلح در خطوط مقدم نبرد محدود نمی‌شوند. در دوران معاصر، پیشرفت تکنولوژی و وابستگی ساختاری و عمیق جوامع به شبکه‌های […]...

ادامه مطلب

شهر در میدان جنگ؛ سپر انسانی یا واقعیت جوامع مدرن؟/ هرمینه هورداد

در سال‌های اخیر، هم‌زمان با گسترش درگیری‌های نظامی در خاورمیانه، این پرسش بارها مطرح شده است که آیا جمهوری اسلامی ایران عمداً از مردم به‌عنوان «سپر انسانی» استفاده می‌کند یا آن‌چه مشاهده می‌شود محصول ساختار پیچیده‌ی جوامع مدرن و تمرکز زیرساخت‌ها در شهرهاست. این پرسش ما را به مسئله‌ای گسترده‌تر رهنمون می‌کند: چرا جنگ‌های معاصر […]...

ادامه مطلب

هزینه‌های بلندمدت تخریب زیرساخت‌های دوکاربرده/ فرشته گلی

پیش از ورود به اصل موضوع این یادداشت بهتر است تعریفی از زیرساخت‌های دوکاربرده ارائه کنیم؛ هر چند تعریف مشخص و مستقیمی از «صنایع و زیرساخت‌های دوکاربرده» ارائه نشده، با این حال بر اساس مفاهیم عمومی و کاربرد این اصطلاح در متون مرتبط با امنیت و اقتصاد، می‌توان گفت که صنایع و زیرساخت‌های دوکاربرده به […]...

ادامه مطلب

بررسی تطبیقی تعارضات قانون جدید تشدید مجازات جاسوسی با حقوق اساسی مردم/ ایمان سلیمانی

قانون «تشدید مجازات جاسوسی و همکاری با رژیم صهیونیستی و کشورهای متخاصم علیه امنیت و منافع ملی» (مصوب مهر ۱۴۰۴ مجلس و تاییدشده توسط شورای نگهبان) از جمله قوانین امنیتی اخیر جمهوری اسلامی است که مجازات‌های سنگینی مانند اعدام و مصادره‌ی کامل اموال را برای طیف گسترده‌ای از اقدامات پیش‌بینی کرده است.   خلاصه‌ی مهم‌ترین […]...

ادامه مطلب

از فیلتر تلگرام تا «اینترنت پرو»/ امیر آقایی

جمهوری اسلامی در حال جابه‌جا کردن بسیاری از رکوردهای منفی در زمینه‌ی سرکوب دیجیتال است. ایرانیان در طول شاید یکی از پرالتهاب‌ترین مقاطع تاریخی خود یعنی از زمان شروع جنگ ۱۲روزه تا اعتراضات دی‌ماه و بعد از آن جنگ ۴۰روزه –که هنوز هم مشخص نیست کاملاً تمام شده یا نه– در مجموع بیش‌تر از صد […]...

ادامه مطلب

نمایشِ جنگ و تولید ملت: مطالعه‌ای بر مدیریت دیداری قدرت در خیابان/ مینا جوانی

از نخستین شب‌های جنگ تا کنون، خیابان‌های شهرهای ایران به صحنه‌ی اجرای نوعی سیاست نمایشی بدل شدند؛ تجمعاتی، با حمایت حکومت، مملو از نور، پرچم، سرود، موکب که بیش از آن‌که بازتابی طبیعی از وضعیت اجتماعی باشند، تلاشی برای تولیدِ چهره‌ای یکدست و منسجم از «ملتِ حامی جنگ» به نظر می‌رسیدند. در این تجمعات، حکومت […]...

ادامه مطلب

تجربه‌ی زیسته‌ی ایرانیان در دوران جنگ/ پردیس پارسا

وقوع جنگ میان ایران، ایالات متحده و اسرائیل پیامد اجتناب‌ناپذیر سال‌ها ماجراجویی‌های ایدئولوژیک و سیاست‌های تنش‌زای حاکمیتی است که همواره بقای سیاسی خود را بر امنیت، رفاه و جان شهروندانش ترجیح داده است. این جنگ، بار دیگر پرده از توهم «امنیت» برداشت؛ ادعایی که سال‌ها به عنوان تنها دستاورد سیستم برای سرکوب مطالبات مدنی به […]...

ادامه مطلب

«کبوتر صلح»، «جنگ» و «بازمانده»؛ سه شعر کوتاه از جمشید عزیزی

کبوتر صلح در سینه‌خیز شعر بر زمینی که به‌جای خاک بوی باروت می‌دهد بعد از موشک‌باران آرزوها به‌دنبال پناهگاه دستان تو هستم ای کبوتر بی‌مرز زمین خسته‌ی ما دیگر تاب پوتین ندارد *** جنگ از آفتاب خون می‌تابد که کار و بارمان مثل همیشه لخته شده است! و چه عجیب کودکان پرنده می‌شوند می‌گویند: واقعیت […]...

ادامه مطلب

بررسی چرخش سیاست کیفری به سمت توقیف و مصادره‌ی اموال؛ گفتگو با حسن اسدی‌زیدآبادی/ علی کلائی

تحولات پرتنش و جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، فضای داخلی کشور را دستخوش تغییرات محسوسی کرده است. این تغییرات صرفاً به حوزه‌های امنیتی و سیاسی محدود نمانده، بلکه آثار آن در عرصه‌ی حقوقی و قضایی نیز به‌وضوح قابل مشاهده است. خبرها از ضبط و توقیف اموال، محدودیت‌های دسترسی مالی و اعمال فشارهای حقوقی و […]...

ادامه مطلب