نقض حقوق بشر، توسعه‌نیافتگی و موانع دموکراسی‌سازی/ مجید شیعه‌علی

کشته شدن کولبران و سوختبران در ماه گذشته کارشناسان سازمان ملل را به واکنش واداشت. در سال‌های اخیر اشتغال در مناطق مرزی ایران درگیر قاچاق بوده است. می‌شود در عادلانه یا مفید بودن قانون محدودیت تردد افراد و کالاها تردید کرد. می‌شود این محدودیت را مفید ندانست چرا که جلوی بازار آزاد را می‌گیرد و […]...

ادامه مطلب

کمپین یک میلیون امضا و سنت پتیشن‌نویسی/ مجید شیعه‌علی

بیست سال از تجربه‌ای گذشت که نه پیش و نه پس از آن تکرار نشد. کارزاری که جمع شدن صفات متعددی چنین منحصر به فردش ساخته است. مواردی مانند شکل‌گیری یک جنبش فمینیستی رسمی، میانه‌روی سیاسی و مذهبی با تاکید بر قانون‌گرایی و عدم تعارض با مبانی مذهبی، تاکید بر کنش‌ جمعی و مبارزه‌ی مدنی […]...

ادامه مطلب

نقش جامعه‌ی مدنی در پروسه دموکراتیزاسیون/ کاظم علمداری

گذار از اقتدارگرایی به دموکراسی یکی از پیچیده‌ترین فرایندهای سیاسی در جهان معاصر است. تجربه‌ی تاریخی نشان می‌دهد که سقوط رژیم‌های اقتدارگرا لزوماً به استقرار دموکراسی پایدار منجر نمی‌شود. در بسیاری از موارد، فروپاشی نظم اقتدارگرا به بی‌ثباتی سیاسی، خشونت داخلی یا بازتولید اقتدارگرایی در قالب‌های جدید انجامیده است. یکی از عوامل تعیین‌کننده در سرنوشت […]...

ادامه مطلب

چرا دی‌ماه ۱۴۰۴خونین شد؟/ مجید شیعه‌علی

در طول تاریخ معاصر جهان حکومت‌های مختلفی مسبب کشتار بخش عمده‌ای از شهروندان خود شده‌اند، از جنایات خِمِرهای سرخ گرفته تا تاریخ نسل‌کشی‌ها در بوسنی، از اتاق‌های گاز نازی‌ها تا قحطی‌های حاصل از سیاست‌گذاری دولت‌های استالین و مائو. حتی سرکوب‌های وحشتناک معترضین مانند تیاآن‌من در چین یا ورود تانک‌های شوروی به پراگ نیز در تجربه‌ی […]...

ادامه مطلب

زنجیره‌ی بحران اعتماد در جامعه‌ی ایران/ مجید شیعه‌علی

قتل پزشک یاسوجی و حمایت گسترده از آن مسئله‌ای است که در میان بحران‌ها و حوادث مهم چند ماه اخیر مورد غفلت واقع شده است. هرچند نفس وقوع آن بسیار دردآور بود، اما حمایت‌های گسترده از قاتل حتی توسط مقامات رسمی نشان داد که ما با یک بحران اساسی روبه‌رو هستیم. زمینه‌های وقوع این اتفاق […]...

ادامه مطلب

ارثیه‌ی حاکمیت برای دموکراسی آتی/ مجید شیعه‌علی

در سال‌های اخیر صاحب‌نظران حوزه‌های مختلف از ایجاد بحران‌های ریشه‌داری در کشور ایران سخن گفته‌اند. از جمله بحران‌هایی که حاصل نزاع با طبیعت‌اند، مانند خشک شدن دریاچه‌ها و رودخانه‌ها و در نتیجه فرونشست زمین در مناطق مختلف تا حدی که زیست‌پذیری این سرزمین را با خطری جدی مواجه ساخته است. در یک سوی ماجرا از […]...

ادامه مطلب

اقتدارگرایی قانونی برای کنترل اجتماعی/ نصرالله لشنی

اهمیت قانون اساسی در تاسیس و تثبیت دموکراسی یادگاری است از انقلاب آمریکا. بعد از پیروزی انقلاب آمریکا و استقلال این کشور از پادشاهی بریتانیا، انقلابیون تاکید و تمرکز ویژه‌ای بر تدوین و تنظیم قانون اساسی مبذول داشتند و تلاش کردند که با دقت و ظرافتی خاص این میثاق ملی چنان تنظیم شود که موید […]...

ادامه مطلب

سانسور، حافظ نظم کهنه: از مشروطه تا ارشاد/ مهرداد نقیبی

سیاست سانسور و ممیزی به‌عنوان اصلی‌ترین عامل بازدارندگی در ارتقای فرهنگ، سال‌هاست با اتکا به انواع و اقسام ابزارهای موجود به زیست خود تداوم می‌بخشد و به مخالفان آزادی بیان یاری می‌رساند. امروزه مسئله‌ی سانسور دیگر به نشر کتاب و مطبوعات خلاصه نمی‌شود، بلکه تمامی عرصه‌های فرهنگی، سیاسی و اجتماعی درگیر سانسور هستند و مجموعه‌ی […]...

ادامه مطلب

آموزش نابرابر: تهدیدی برای دموکراسی‌سازی در ایران؟/ مجید شیعه‌علی

مرکز پژوهش‌های مجلس پژوهشی را منتشر کرده که اعلام می‌کند نزدیک به ۵۵% رتبه‌های زیر سه‌هزار کنکور سراسری از دو دهک بالای اقتصادی ایران است و هشدار می‌دهد که سطح دسترسی به آموزش عالی در ایران –چه از نظر کمی چه از نظر کیفی— به صورت معناداری ناعادلانه است. یک دلیل عمده برای این شکاف […]...

ادامه مطلب

دولت «وفاق ملی» و وعده‌هایش/ مجید شیعه‌علی

امروز دولتی در ایران بر سر کار آمده که شعار خود را وفاق ملی می‌داند؛ شعاری که بیش از دو دهه پیش نهضت آزادی –به عنوان بخشی از اپوزیسیون حکومت در داخل ایران— با انتشار بیانیه‌ای آن را مطالبه کرد و از آن زمان در فضای سیاسی کشور ما گاهی در مباحث سیاسی مجدد طرح […]...

ادامه مطلب

دکتر صادق زیبا کلام: امیدوارم این بار نگوییم شُتُر!/ هومن عسکری

صادق زیباکلام از چهره های دانشگاهی و صاحب نظرانی است که شاید مهم ترین شاخصه اش تاب آوردن در شرایط سیاسی ایران در سال های اخیر، به رغم سخنان صریحش بوده؛ نقطه ی قوتی که از او نزد موافقان، چهره ای موثر، آگاه و بی پروا و از دید منتقدان، نظریه پردازی حکومتی و در […]...

ادامه مطلب

حریم خصوصی، تهدید و تحدید/ هرمز شریفیان

حریم خصوصی و آزادی‌های فردی، یکی از با ارزش‌ترین حقوق شهروندی است که مردم بیش‌تر کشورهای جهان برای رسیدن به این حقوق حقه و انسانی که خدای متعال به آنان عطا کرده مبارزات بسیار سخت و گاه خونینی کرده‌اند تا آن را به‌ دست آورند. حریم خصوصی و آزادی‌های فردی از زیرمجموعه‌های آزادی‌های به ‌حق […]...

ادامه مطلب