تعمیق شکاف طبقاتی به لحاظ ساختاری مستقیماً از چرخه‌ی تولید در نظام سرمایه‌داری نشات می‌گیرد. از آن‌جایی که حداقل دستمزد طبقه‌ی کارگر همواره با حداقل لازم برای بازتولید نیروی کار کارگران تعیین می‌شود، اما در مقابل، ثروت سرمایه‌داران در چرخه‌های سرمایه‌گذاری و تولید انباشت می‌شود، پس شکاف طبقاتی همواره تعمیق می‌یابد. نتیجه‌ی امر به صورت […]...

ماه گذشته ناصر تقوایی درگذشت. تقوایی برای هم‌نسلان ما کارگردانی بود که تمام فیلم‌هایش با نگاهی دقیق و متعهدانه به جامعه ساخته  می‌شد و جزئیات خیره‌کننده‌ی فیلم‌هایش از قاب سینما و تلویزیون بیرون می‌پاشید. دهه‌هاست که بعضی تکیه‌کلام‌های سریال دایی جان ناپلئون او هم‌چنان میان مردم به کار برده می‌شود. اگر شاهکار ایرج پزشکزاد جلوی […]...

کتاب‌های فرهنگ اصطلاحات تخصصی هر حوزه‌ای را که ورق بزنید، اثری از اصطلاح «اینترنت طبقاتی» و معنای دقیق آن پیدا نخواهید کرد. حاکمان جمهوری اسلامی اما با اجرای این پروژه در طی حدود ۲۰ سال اخیر، جامعه‌ی کاربران اینترنت در ایران را ناچار به گزینش اصطلاحی برای توصیف آن کرده‌اند. اینترنت طبقاتی، پروژه‌ یا بهتر […]...

بسیاری از پژوهشگران سیاسی که بر روی تحولات سیاسی، نظام‌های تطبیقی و موضوعاتی مانند انقلاب‌ها، دموکراسی‌سازی و غیره مطالعه می‌کنند در این خصوص که چه نوع انقلاب‌هایی می‌تواند به دموکراسی منجر شود اجماع نظری نسبی دارند. آن‌ها مولفه‌هایی مانند تحولات سیاسی جهان در بازه‌های مختلف، سطح صنعتی شدن و توسعه‌یافتگی جامعه، نوع عملکرد کنشگران از […]...

چیزی که امروز در خیابان‌ها دیده می‌شود، فقط تنوع سبک‌ها نیست، رقابت بی‌صدا و دائمی طبقات اجتماعی است که در ظاهر بدن نوشته شده است. رنگ مو، فرم ابرو، نوع مانتو و حتی کیفیت آرایش، به نشانه‌هایی تبدیل شده‌اند که فرصت‌ها، محدودیت‌ها و فاصله‌های اقتصادی را آشکار می‌کنند. در جامعه‌ای که تحرک طبقاتی سخت شده، […]...

ناامنی غذایی در ایران دیگر صرفاً مسئله‌ای معیشتی نیست، بلکه نشانه‌ای از گسست‌های عمیق‌تر در ساختار اقتصادی، زیست‌محیطی و نهادی کشور است. در جهانی که تولید غذا از نظر تکنولوژیک هیچ‌گاه تا این اندازه فراگیر نبوده، استمرار گرسنگی و سوئتغذیه در جوامع مختلف، بیش از هر چیز، بر نابرابری در توزیع منابع و شکنندگی نظام‌های […]...

در گفتمان رسمی توسعه، نظام آموزشی همواره به‌عنوان موتور محرک تحرک اجتماعی و تجلی‌گاه اصل شایسته‌سالاری بازنمایی می‌شود. این نهاد مدرن، در افق آرمانی خود، موظف است با فراهم ساختن فرصت‌های برابر، فارغ از خاستگاه طبقاتی، قومی یا جغرافیایی، استعدادها را شکوفا سازد و توزیع عادلانه‌ی موقعیت‌ها را در جامعه ممکن کند. با این حال، […]...

آن‌ها نمی‌دانند با پول‌های بادآورده چه کنند و چگونه همگنان و دوستان و آشنایان و مردم کوچه و بازار را مجاب نمایند،  که پله‌های ترقی و تمدن و مکنت و ثروت را به‌سرعت برق و باد بالا رفته و اینک در زمره‌ی اشراف و اعیان افسانه‌ای درآمده‌اند. گاه در مراسم عروسی و عزا جلوه‌هایی بدیع […]...

جنوب ایران، به‌منزله‌ی گره‌گاه مرز، نفت و قومیت، نمونه‌ی بارز پارادوکسی است که اقتصاد سیاسی ایران را توضیح می‌دهد: «وفور منابع در برابر فقر محلی». این پارادوکس نه تصادفی است و نه صرفاً نتیجه‌ی کمبود منابع طبیعی در سایر مناطق، بلکه بازتاب سازوکارهای رانت‌محور و تمرکزگرای بودجه‌ای است که از دوره‌ی پهلوی به ارث رسیده […]...

آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، در سخنرانی سال ۲۰۲۰ خود در «اجلاس سالانه‌ی نلسون ماندلا» با عنوان «مقابله با اپیدمی نابرابری: یک قرارداد اجتماعی جدید برای عصر جدید»، انتقاد تندی از سیاستمداران و نظریه‌پردازان نئولیبرال مطرح کرد؛ کسانی که در اوج دوران کووید با شعار «همه‌ی ما در یک قایق هستیم )ترجمه‌ی تحت‌اللفضی)» – مدعی […]...

در چند دهه‌ی اخیر، با توجه به سرعت سرسام‌آور پیشرفت و رشد تکنولوژی ارتباطات، زندگی افراد و مناسبات اجتماعی آن‌ها‌ به طور اجتناب‌ناپذیری تحت تاثیر رسانه قرار گرفته است. شبکه‌های اجتماعی، به‌ویژه پلتفرم‌های تصویرمحور مانند اینستاگرام، که با وعده‌ی از میان بردن فاصله‌ها پا به میدان گذاشتند، در عمل به صحنه‌ی اصلی نمایش نابرابری‌های اجتماعی […]...

طبقات اجتماعی (Social Classes)، به تقسیم‌بندی‌های ساختاری جامعه اشاره دارد که افراد یا گروه‌ها را بر اساس عوامل اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی به دسته‌های مختلف تقسیم می‌کند. این تقسیم‌بندی‌ها معمولاً بر پایه‌ی نابرابری‌های منابع (ثروت، درآمد، آموزش، شغل و قدرت) شکل می‌گیرد و بر روابط اجتماعی، فرصت‌ها و سبک زندگی افراد اثرگذار است. طبقات […]...