نظام قضایی جمهوری اسلامی از روزهای نخست خود تاکنون امنیت‌گرایی را پیشه کرده و حفظ وضع موجود را دستمایه‌ی هر نوع سرکوب و نقض گسترده‌ی حقوق بشر قرار داده است. در ایران دستگاه قضایی مستقل نداریم. اصل ۵۷ قانون اساسی می‌گوید «قوای حاکم در جمهوری اسلامی عبارتند از قوه‌ی مقننه، قوه‌ی مجریه و قوه‌ی قضاییه […]...

یک. در فیلم روزی روزگاری امریکا، دیوید آرونسون (رابرت دنیرو) بعد از سال‌ها برگشت به محله‌ی قدیمی در مقابل این پرسش که «این همه سال چه می‌کردی؟» جواب کوتاه و تامل‌برانگیزی می‌دهد: «شب‌ها زود می‌خوابیدم!» خواب شبانه راهکاری است برای فراموشی. اما راهکاری فقط در آزادی. در چهاردیواری زندان، زیر سایه‌ی سنگین بیداری، علاج فراموشی، […]...

یکی از واکنش‌های کیفری که در حال حاضر در تمامی نظام‌های کیفری در شمار مجازات‌های قانونی قرار دارد، مجازات سالب آزادی یا حبس است. این مجازات در دوره‌هایی همراه با تحمیل شرایط سخت بر زندانیان بوده و این شرایط سخت، جزئی از مجازات قانونی به شمار می‌رفته ‌است. برای نمونه قانون‌گذار با پیش بینی «حبس […]...

در آستانه‌ی انقلاب بهمن ۵۷، کار ساخت زندانی در حومه‌ی پایتخت به پایان رسید. این زندان در مهرماه ۱۳۶۱ آماده‌ی بهره‌برداری و راه‌اندازی شد. (۱) چهار دهه بعد، حمید صفت، رپر و خواننده‌ی معروف، پس از پایان دوران حبس و آزادی خود، آهنگی را منتشر می‌کند که در آن، این زندان را «عجایب شهر» نامید. […]...

فرمان رئیس قوه‌ی قضاییه مبنی بر خروج زندان رجایی شهر که برخی رسانه‌ها آن را به ضرب‌العجل رئیس قوه برای این کار تعبیر کرده‌اند، مسئله‌ای است که نگرانی‌های بسیاری را برانگیخته ‌است؛ این‌که جابجایی زندان رجایی شهر می‌تواند وضعیت زندانیان، دسترسی خانواده‌ها به زندان و هم آثار مانده از نقض حقوق بشر چهل ساله در […]...

در تاریخ ۲۱ فروردین ماه سال جاری رئیس قوه‌ی قضاییه اعلام کرد که قرار است زندان رجایی شهر واقع در شهرستان کرج تعطیل و به مکان دیگری منتقل شود. ایشان دلیل این تصمیم را قرار گرفتن این زندان در داخل شهر کرج عنوان کرد. اما به نظر نمی‌رسد این امر تنها دلیل باشد. به هر […]...

باید چنین انگاشت که زندان و به طور کلی مجازات‌ها، برای حذف جرم‌ها در نظر گرفته نشده‌اند؛ بیش‌تر برای تمایزگذاری جرم‌ها و توزیع و استفاده از آن‌ها در نظر گرفته شده‌اند. زندان و مجازات‌ها آن‌قدرها هم رام و مطیع کردن تخطی‌کنندگان از قانون را در نظر ندارند، بلکه تمایل دارند که تخطی از قانون را […]...

از نوادر است که قدرت‌ها یادمانی در مذمت یا حتی نقد اعمال خود بنا کنند. رویاپردازی‌ست اگر بر سنگی در واتیکان حتی به خط خفی نقر کنند mea culpa، مگر نشانی کوچک باشد از قرن‌ها جنایت کلیسای کاتولیک. و آیا مسجدی در جهان هست که از بلندگوهایش بابت آیه‌ی ۳۳ سوره‌ی مائده عذرخواهی کند؟ یا […]...

انتقال در زندان در کل از موارد بسیار آزاردهنده برای زندانی محسوب می‌شود و هرچه مدت زمان حضور یک زندانی در یک زندان بیش‌تر باشد این انتقال -فارغ از موضوعیت داشتن مقصد انتقال- برایش آزاردهنده‌تر است؛ به گونه‌ای که حتی یکی از آزار‌های سیستماتیکی که برای زندانیان در نظر می‌گیرند همین انتقال (انتقال از زندانی […]...

تعریف حافظه‌ی تاریخی و تفاوت آن با تاریخ اگر «تاریخ» را مطالعه‌ی رسمی و منظم گذشته از طریق منابع و مطالب به جا مانده از مردم در گذشته بدانیم، «حافظه‌ی تاریخی» آن بخش از تاریخ است که از نظر اجتماعی و فرهنگی و سیاسی از طریق گروه یا جامعه‌ای از مردم منتقل می‌شود. برای دانستن […]...

اگر می‌خواهیم بفهمیم در زیر پوست یک جامعه چه می‌گذرد و واقعیت‌های اجتماعی، سیاسی و فرهنگی یک جامعه چیست، می‌توانیم به زندان‌های آن جامعه نگاهی بیندازیم. زندان آینه‌ی تمام نمای یک جامعه است. رفتاری که در زندان، با یک زندانی محروم از آزادی می‌شود، بی‌شک می‌تواند در مقیاسی بزرگ‌تر در یک جامعه با یک شهروند […]...

غلامحسین محسنی اژه‌ای، رئیس قوه‌ی قضاییه، اخیراً در نشست شورای اداری استان البرز به این موضوع اشاره کرده است که قوه‌ی قضاییه و به طور مشخص، سازمان زندان‌­ها، رنج زیادی از متراکم بودن زندان‌ها می‌برد؛ با تراکم زیاد در زندان‌ها، دیگر نمی‌توان آن اقدامات فرهنگی مثمر ثمر را در راستای اجتماعی کردن زندانیان انجام داد. […]...