کافی است صدا از میزانی فراتر رود، بهانه‌ای ایجاد خواهد شد تا محدودیتی جدید در راه باشد. این سیاستی است که در سه دهه‌ی اخیر به صورت جدی در ایران برای مقابله با «گردش آزاد اطلاعات و آزادی بیان» در نظر گرفته شده است. سیاستی که کار خود را با فیلترینگ آغاز کرد، به مسدودسازی […]...

یکی از دشواری‌های ایرانیان آن است که جدای از ایرادها و ضعف‌های قانون اساسی جمهوری اسلامی، حاکمیت حتی به قوانین مصوبه‌ی خود نیز وفادار نیست و به آن عمل نمی‌کند. بارها شاهد بوده‌ایم که حاکمان جمهوری اسلامی یا ضابطان و هواداران آن، در برابر انتقاد به برخی رفتارهای خشن و سرکوب‌گرانه ماموران حکومتی، برای نمونه […]...

چند سد بزرگ در برابر آزادی بیان وجود دارد که یکی از آن‌ها قانون است. سدهای دیگر را من این‌طور می‌بینم: محدودیت‌های فراقانونی، عرف‌ها و هنجارهای جوامع، گرو‌ه‌های فشار و ناتوانی دولت‌ها در تضمین حق آزادی بیان. با چند مثال از این نظر دفاع می‌کنم. برابر اصل بیست‌وهفتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، «تشکیل‏ اجتماعات‏ […]...

آزادی بیان و تجمعات نقش اساسی در هر جامعه‌ای ایفا می‌کند و یکی از ارکان یک جامعه‌ی دموکراتیک و پیش شرط ضروری برای تضمین حمایت از سایر حقوق اساسی افراد به شمار می‌رود. آزادی شهروندان برای برپایی تجمع‌های اعتراضی و در بیان آزادانه‌ی عقاید خود، گفتگویی را تغذیه می‌کند که در نهایت به کل جامعه […]...

شاکله‌ی وجودی شخصیت و هویت انسان، تامل و اندیشه است. در سایه‌ی ذهن و فکر و اندیشه است که بشر می‌تواند ابتدا به خودشناسی و درنهایت به شناخت هستی و چرایی آن نائل شود. البته زمانی می‌توان به این مهم دست یافت که انسانِ آزاد و مستقل و مختار پذیرفته شود، تا بتواند با اختیار […]...

پیش‌بینی واکنش‌های کیفری (مجازات) در قوانین موضوعه و اعمال آن از طریق قوه‌ی قضاییه، یکی از راه‌های استقرار نظم و امنیت و جلوگیری از تعدّی به حقوق اشخاص در جوامع متمدن به شمار می‌رود. از آن‌جایی‌که وضع و اعمال مجازات ها -با وجود ضرورت‌ها و توجیهاتی که تمسّک به آن را ایجاب می‌کند- به هر […]...

سرانجام پس از حدس و گمان‌ها، قوه‌ی قضاییه‌ی جمهوری اسلامی متن لایحه‌ی پیشنهادی خود برای اصلاح و تغییر قانون تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده را برای ارسال به مجلس شورای اسلامی به دولت فرستاد. پیش از این بارها گفته شده بود که قوه‌ی قضاییه در حال تهیه‌ی این لایحه است و بهتر است متن آن حتی […]...

فضای انقلابی ضرورت‌های خود را دارد؛ کاربست‌ها، اقتضائات و ملاحظات نظری و عملی خودش را. در این فضا هرچیز می‌تواند ماهیتی چندوجهی و گاه متناقض بیابد. یکی از تالی‌های فضای انقلابی این روزهای ایران ضرورت بازبینی و باز‌اندیشی در امکانات و چیستی «میدان‌های» متعدد تئوریک و عملی در رادیکال‌ترین شکل خود است. فضای انقلابی کنونی […]...

گروهی معترض از جلوی دانشگاه تهران به سمت میدان انقلاب به راه افتادند و شعار دادند، نیروهای سرکوب موتورسوار سر رسیدند و در میان جمعیت گاز اشک‌آور و ساچمه شلیک کردند، دو دختر جوان از جمعیت جدا شدند و به سمت خیابان شانزده آذر دویدند، در حال فرار بودند که پسری از پشت میله‌های سبز […]...

یکی از بنیادی‌ترین حقوقی که در قواعد و موازین حقوق بشری مورد تاکید قرار گرفته است، حق دسترسی به دادرسی عادلانه است و یکی از اساسی‌ترین شاخصه‌هایی که لازمه‌ی دستیابی به دادرسی عادلانه دانسته شده، حق دسترسی به وکیل در فرآیند دادرسی است. به بیان دیگر دسترسی به وکیل یکی از ارکان تحقق دادرسی عادلانه […]...

فصل ناکامی سرکوبگران نخست ذکر این نکته ضروری است: زمانی که نگارنده تصمیم به نگارش این نوشتار گرفت، شرایط از دو جهت متفاوت بود. نخست حدس تداوم اعتراضات بیش از دو هفته دشوار بود، اما این اتفاق به هر طریق و دلیل افتاد؛ مانند بسیاری از اتفاقاتی که در جریان اعتراضات اخیر جهان و ایران […]...

ملاحظاتی چند درباره‌ی ادبیات اعتراضی در ایران هنگامی که از «ادبیات اعتراضی» سخن گفته می‌شود، شاید گروهی بپندارند که فهم ما از آن مفهوم، معنایی مترادف و یا نزدیک به «تعهد در ادبیات» و یا به خوانشی دیگر «ادبیات متعهد» است؛ فهمی که خود نگفته پیدا است رنگ و بویی «چپ» دارد. هر چند «ادبیات […]...