عدالت
قتل پزشک یاسوجی در آینهی ارزشهای محلی و قانون مدرن؛ در گفتگو با حسین ایمانی جاجرمی/ علی کلائی
پروندهی قتل یک پزشک در یاسوج، تشییع باشکوه متهم به قتل پس از اعدام در ملاعام، حضور یک واعظ محلی در آیین تشییع و در نهایت حضور نمایندهی مجلس در منزل متهم برای عرض تسلیت، افکار عمومی و ناظران را با پرسشهایی جدی دربارهی نسبت میان «قانون»، «فرهنگ» و «عدالت» مواجه کرده است. اینکه چگونه […]...
ادامه مطلب
توسط:
علی کلائی
دسامبر 22, 2025
نگاهی به مرز میان مجازات قانونی و انتقام شخصی؛ در گفتگو با علی نجفی توانا/ پدرام تحسینی
علی نجفی توانا، زادهی سال ۱۳۳۲ در منطقهی الموت قزوین است. وی تحصیلات ابتدایی را در تنکابن سپری کرد و دورهی متوسطه را در دبیرستان حافظیهی همان شهر بهپایان رساند. در سال ۱۳۵۱ به دانشکدهی حقوق دانشگاه تهران راه یافت و در سال ۱۳۵۴ موفق به اخذ مدرک لیسانس قضایی گردید. نجفی توانا در سال […]...
ادامه مطلب
توسط:
پدرام تحسینی دسامبر 22, 2025
زنجیرهی بحران اعتماد در جامعهی ایران/ مجید شیعهعلی
قتل پزشک یاسوجی و حمایت گسترده از آن مسئلهای است که در میان بحرانها و حوادث مهم چند ماه اخیر مورد غفلت واقع شده است. هرچند نفس وقوع آن بسیار دردآور بود، اما حمایتهای گسترده از قاتل حتی توسط مقامات رسمی نشان داد که ما با یک بحران اساسی روبهرو هستیم. زمینههای وقوع این اتفاق […]...
ادامه مطلب
توسط:
مجید شیعهعلی دسامبر 22, 2025
روانشناسی جمعی خشم/ مهدی عنبری
در هر دو روایت، لحظهای وجود دارد که زمان در آن میایستد، لحظهای که فرد یا خانواده درمییابد که دیگر نمیتواند منتظر بماند. در یکی، پزشکی در محل کار خود جان میبازد و در دیگری، کودکی که باید در امنترین دایرهی زندگی میبود، قربانی خشونتی عمیق و جبرانناپذیر میشود. آنچه این دو رخداد را بههم […]...
ادامه مطلب
توسط:
مهدی عنبری دسامبر 22, 2025
وقتی انحصار مشروع خشونت فرو میریزد چه اتفاقی میافتد؟/ سینا یوسفی
اعتماد عمومی به دستگاه قضایی یکی از شاخصهای بنیادین تحقق عدالت است و فقدان آن بستر شکلگیری عدالتجویی شخصی را فراهم میآورد. عدالتجویی شخصی، رفتاری است که در آن افراد به جای مراجعه به مرجع قانونی، خود اقدام به تامین حق و مجازات ناقض حقوق میکنند. چنین رویکردی نه تنها با اصول حاکمیت قانون و […]...
ادامه مطلب
توسط:
سینا یوسفی دسامبر 22, 2025
خودسری در عدالت: نقض حقوق بشر و مسئولیت دولتها/ ابوذر زمان
تحول در عدالت کیفری و گذر از انتقام شخصی و خودسری در عدالت به نظامهای حقوقی و کیفری مدرن، یکی از نشانههای متمدنشدن جوامع بشری است. امروزه توسل به خودسری در عدالت، در تناقض آشکار با حق دادرسی عادلانه و حقوق بشر و در تعارض با ارزشهای یک جامعهی مدرن است؛ امری که میتواند منجر […]...
ادامه مطلب
توسط:
ابوذر زمان دسامبر 22, 2025
کودکِِ جامانده میان تجاوز و انتقام/ فرشته گلی
خبری در هیاهوی اخبار ایران گم شد که عمقی فاجعهبار دارد: ماجرای تجاوز پیرمردی به پسربچهای در تبریز که به انتقام شخصی خانوادهی کودک منتهی شد و پیرمرد را راهی بیمارستان و اتاق جراحی کرد؛ انتقامی که ابزار آن، پایهی چوبی یک مبل بود. در این یادداشت بر آنیم تا ابعاد گوناگون این واقعه را […]...
ادامه مطلب
توسط:
فرشته گلی دسامبر 22, 2025
وقتی قاتل قهرمان میشود/ رضا هریسی
در چارچوب اخلاقی مدرن و نظامهای حقوقی برآمده از عقلانیت جمعی، «قتل» بهعنوان بنیادیترین تعرض به زندگی انسان و نقض تمامی قراردادهای اجتماعی تعریف میشود؛ خواه قربانی زنی جوان باشد که به ظن خطا در روابط عاطفی و جنسی، قربانی قتل ناموسی میگردد، خواه پزشکی باشد که در پی مرگ بیمارش، آماج خشم اقوام و […]...
ادامه مطلب
توسط:
رضا هریسی دسامبر 22, 2025
بیگانگی از بلوک نهادین نظام/ امین قضایی
به طور معمول فساد اداری سوئاستفاده از قدرت و اختیارات، جهت منافع شخصی تعریف میشود. در مورد نهاد قضایی، مراجعین با مشاهدهی چنین فسادی به نهادهای اعمال قانون (پلیس و دادگستری) بیاعتماد میشوند و در نتیجه ممکن است در مقابل تعرض به جان و مال خود شخصاً به اقدام انتقامجویانه (vigilantism) دست بزنند. به بیان […]...
ادامه مطلب
توسط:
امین قضایی دسامبر 22, 2025
بحرانهای اجتماعی و نقش نهادهای مدنی/ پارسا ناصری
این نوشتار تقدیم میشود به هدی صابر، کنشگر و پژوهشگر دغدغهمند، که عمر خود را وقف آگاهیرسانی و حضور فعال در میدانهای اجتماعی و سیاسی کرد. چندی پیش، در یکی از شهرهای جنوب کشور، پس از اجرای حکم اعدام قاتل یک پزشک در یاسوج، پدیدهای رخ داد که از منظر اجتماعی، فرهنگی و سیاسی […]...
ادامه مطلب
توسط:
پارسا ناصری دسامبر 22, 2025
فرسایش قانون و تولد عدالت خیابانی/ پردیس پارسا
ایران در گذار پرآشوب دههی پنجم پس از انقلاب ۱۳۵۷، با چالشی بنیادین در عرصهی نظم و امنیت عمومی مواجه است که میتوان آن را «فرسایش اقتدار قانون» نامید. آمارهای فزایندهی نزاعهای خیابانی و درگیریهای شخصی در سالهای اخیر، تنها سطحِ رویینِ کوه یخی عظیم را نمایان میکنند که بدنهی اصلی آن، تمایل روزافزون شهروندان […]...
ادامه مطلب
توسط:
پردیس پارسا دسامبر 22, 2025
نظام کیفری یا نظام اعتقادی؟/ سینا یوسفی
توبه در نظام فقهی اسلامی از دیرباز بهعنوان مفهومی اخلاقی و عبادی مطرح بوده و بهتدریج در فرایند دادرسی کیفری نیز نقش موثری یافته است. فقه اسلامی، با پیوند زدن عرصهی اخلاق دینی با حوزهی مجازات، نهادی را شکل داده است که در آن تحول درونی فرد میتواند موجب سقوط یا تخفیف مجازات گردد. این […]...
ادامه مطلب
توسط:
سینا یوسفی نوامبر 22, 2025
