عدالت
کودکِِ جامانده میان تجاوز و انتقام/ فرشته گلی
خبری در هیاهوی اخبار ایران گم شد که عمقی فاجعهبار دارد: ماجرای تجاوز پیرمردی به پسربچهای در تبریز که به انتقام شخصی خانوادهی کودک منتهی شد و پیرمرد را راهی بیمارستان و اتاق جراحی کرد؛ انتقامی که ابزار آن، پایهی چوبی یک مبل بود. در این یادداشت بر آنیم تا ابعاد گوناگون این واقعه را […]...
ادامه مطلب
توسط:
فرشته گلی
دسامبر 22, 2025
وقتی قاتل قهرمان میشود/ رضا هریسی
در چارچوب اخلاقی مدرن و نظامهای حقوقی برآمده از عقلانیت جمعی، «قتل» بهعنوان بنیادیترین تعرض به زندگی انسان و نقض تمامی قراردادهای اجتماعی تعریف میشود؛ خواه قربانی زنی جوان باشد که به ظن خطا در روابط عاطفی و جنسی، قربانی قتل ناموسی میگردد، خواه پزشکی باشد که در پی مرگ بیمارش، آماج خشم اقوام و […]...
ادامه مطلب
توسط:
رضا هریسی دسامبر 22, 2025
بیگانگی از بلوک نهادین نظام/ امین قضایی
به طور معمول فساد اداری سوئاستفاده از قدرت و اختیارات، جهت منافع شخصی تعریف میشود. در مورد نهاد قضایی، مراجعین با مشاهدهی چنین فسادی به نهادهای اعمال قانون (پلیس و دادگستری) بیاعتماد میشوند و در نتیجه ممکن است در مقابل تعرض به جان و مال خود شخصاً به اقدام انتقامجویانه (vigilantism) دست بزنند. به بیان […]...
ادامه مطلب
توسط:
امین قضایی دسامبر 22, 2025
بحرانهای اجتماعی و نقش نهادهای مدنی/ پارسا ناصری
این نوشتار تقدیم میشود به هدی صابر، کنشگر و پژوهشگر دغدغهمند، که عمر خود را وقف آگاهیرسانی و حضور فعال در میدانهای اجتماعی و سیاسی کرد. چندی پیش، در یکی از شهرهای جنوب کشور، پس از اجرای حکم اعدام قاتل یک پزشک در یاسوج، پدیدهای رخ داد که از منظر اجتماعی، فرهنگی و سیاسی […]...
ادامه مطلب
توسط:
پارسا ناصری دسامبر 22, 2025
فرسایش قانون و تولد عدالت خیابانی/ پردیس پارسا
ایران در گذار پرآشوب دههی پنجم پس از انقلاب ۱۳۵۷، با چالشی بنیادین در عرصهی نظم و امنیت عمومی مواجه است که میتوان آن را «فرسایش اقتدار قانون» نامید. آمارهای فزایندهی نزاعهای خیابانی و درگیریهای شخصی در سالهای اخیر، تنها سطحِ رویینِ کوه یخی عظیم را نمایان میکنند که بدنهی اصلی آن، تمایل روزافزون شهروندان […]...
ادامه مطلب
توسط:
پردیس پارسا دسامبر 22, 2025
نظام کیفری یا نظام اعتقادی؟/ سینا یوسفی
توبه در نظام فقهی اسلامی از دیرباز بهعنوان مفهومی اخلاقی و عبادی مطرح بوده و بهتدریج در فرایند دادرسی کیفری نیز نقش موثری یافته است. فقه اسلامی، با پیوند زدن عرصهی اخلاق دینی با حوزهی مجازات، نهادی را شکل داده است که در آن تحول درونی فرد میتواند موجب سقوط یا تخفیف مجازات گردد. این […]...
ادامه مطلب
توسط:
سینا یوسفی نوامبر 22, 2025
نگاهی به نقش قصاص در پروندههای قتل و تمایز میان عدالت و انتقام/ سینا یوسفی
در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران، قصاص نهتنها به عنوان یکی از مجازاتهای پیشبینیشده در کتاب سوم قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ حضوری آشکار دارد، بلکه ساختار اجرایی و امتیازات فرایندی مرتبط با آن نیز قانونگذاری شده است؛ از جمله تعیین حدود موارد واجد قصاص، شرایط تساوی آلات جنایی و مصداق «برابری» بین آسیب واردشده […]...
ادامه مطلب
توسط:
سینا یوسفی سپتامبر 23, 2025
قانون یا حکم؟؛ نقد اعدام در ملأعام از منظر حقوق کیفری/ محمدهادی جعفرپور
بنابر قاعدهی حکومت قانون، ضرورت اعمال و اجرای قوانین لازمهی حیات یک نظام اجتماعی است و در این بین، حتی سارقان و قاتلان نیز به لزوم اعمال قانون و احترام به حکم قانون باور دارند و بنا به همین آگاهی است که هنگام ارتکاب جرم ترس و دلهره دارند. در تایید این بیان، میتوان به […]...
ادامه مطلب
توسط:
محمدهادی جعفرپور سپتامبر 23, 2025
روایتهایی از درون مرز تاریکی؛ گفتگو با سه زندانی محکوم به اعدام/ امیر آقایی
وقتی از اعدام سخن میگوییم، فقط دربارهی «پایان یک زندگی» حرف نمیزنیم، بلکه دربارهی زنجیرهای از فقر، بیعدالتی و فراموشی سخن میگوییم؛ دربارهی مسیری میگوییم که آرامآرام یک «انسان» را به نقطهی بیبازگشت میکشاند. در لایههای زیرین جامعه، آنجا که صدای ضعیفترینها کمتر شنیده میشود، قصههایی جریان دارد که هرگز در سطر اول اخبار نمینشیند؛ […]...
ادامه مطلب
توسط:
امیر آقایی آوریل 21, 2025
اعدام: اجرای عدالت یا بازتولید خشونت؟؛ گفتگو با شهاب تجری/ آذر طاهرآبادی
اعدام، همواره یکی از جنجالیترین و پرچالشترین مباحث در نظامهای کیفری سراسر جهان بوده است. در ایران نیز این مجازات، بهویژه در دهههای اخیر، نهتنها از منظر حقوقی و شرعی، بلکه از منظر سیاسی، اجتماعی و اخلاقی در زمرهی موضوعهای جدی قرار گرفته و در همین زمینه پرسشهایی مطرح شده است که تنها به ذات […]...
ادامه مطلب
توسط:
آذر طاهرآبادی آوریل 21, 2025
تأملی بر ناکارآمدی استدلالهای رایج در مخالفت با اعدام/ امین قضایی
مقالهی حاضر منحصراً روی استدلالات برای لغو مجازات اعدام متمرکز است. در این مقاله نشان داده میشود که این استدلالها چه نقاط ضعفی دارند و در مقابل یک استدلال جایگزین پیشنهاد داده میشود که محکمتر از استدلالهای موجود است. در ابتدا باید چند شبه-استدلال را در مذمت حکم اعدام از بحث کنار بگذاریم. این گفتهی […]...
ادامه مطلب
توسط:
امین قضایی آوریل 21, 2025
هر اسم، یک زندگی؛ هر اعدام، یک تکه از ما/ محمدصابر ملکرئیسی
نمیدانم از کجا شروع کنم؛ از روزی که وارد بازداشتگاه اطلاعات زاهدان شدم؟ یا از شبی که اولین خبر اعدام رفیقهایم را شنیدم؟ بیستویک ماه آنجا بودم، در میان دیوارهایی که نه تنها جسم آدم را، بلکه روحش را نیز حبس میکردند. جایی که بیشتر آدمها نه دزد بودند، نه قاتل؛ سیاسی بودند و عقیدتی […]...
ادامه مطلب
توسط:
محمدصابر ملکرئیسی آوریل 21, 2025
