زندانیان
حقوق زندانیان در حقوق بینالملل؛ از استانداردهای جهانی تا واقعیت زندانهای ایران/ سینا یوسفی
میزان پایبندی یک نظام حقوقی به حاکمیت قانون را نمیتوان صرفاً از خلال قوانین کیفری یا آرای دادگاهها سنجید، بلکه یکی از دقیقترین معیارهای ارزیابی آن، نحوهی رفتار با افرادی است که به هر دلیل از آزادی محروم شدهاند. زندان، برخلاف تصور رایج، فضایی خارج از قلمرو حقوق نیست، بلکه محیطی است که دولت بیش […]...
ادامه مطلب
توسط:
سینا یوسفی
جولای 23, 2026
وکیلآباد، زندان فراموششده/ مجید شیعهعلی
در تیرماه گذشته، وقایعی در زندان وکیلآباد مشهد رخ داد که در تاریخچهی این زندان کمتر سابقه داشته است. هنوز بازداشتیهای اعتراضات دیماه گذشته بهطور گسترده در این زندان حضور دارند. هرچند شمار بازداشتیها در این مدت از بیش از هزار نفر به حدود چهارصد نفر کاهش یافته است، اما فرآیند رسیدگی قضایی بسیاری از […]...
ادامه مطلب
توسط:
مجید شیعهعلی جولای 23, 2026
دادرسی عادلانه از بازداشت تا محاکمه/ لهراسب کوهستانی
فاصلهی میان لحظهی بازداشت و روز محاکمه، حساسترین، بحرانیترین و در عین حال آسیبپذیرترین بخش از فرآیند دادرسی کیفری است. در همین بازهی زمانی است که فرد در مواجههی مستقیم با ماشین قدرتمند و سازمانیافتهی تعقیب دولتی قرار میگیرد؛ در حالی که هنوز مجرمیت او احراز نشده، اما یکی از مهمترین حقوق بنیادینش، یعنی آزادی، […]...
ادامه مطلب
توسط:
لهراسب کوهستانی جولای 23, 2026
قانون و خشونت پشت دیوارهای زندان/ مرتضی هامونیان
دیگر عجیب نیست که ماموران در خیابانها و در مواجهه با اعتراضات مردمی، به آنها شلیک کنند. زمانی البته عجیب بود؛ یک تیر هوایی در سقف، همه را میترساند که چه شده که ماموران امنیتی، دست به شلیک گلوله زدهاند. ولی امروز و بهطور مشخص، پس از آنچه در سال ۱۳۸۸ روی داد، دیگر عجیب […]...
ادامه مطلب
توسط:
مرتضی هامونیان جولای 23, 2026
چرا نظارت مستقل، بخشی از حداقل استانداردهای رفتار با زندانیان است؟/ شبنم معینیپور
وقتی درِ زندان بسته میشود، حکومت فقط آزادی یک انسان را محدود نمیکند. آب، غذا، دارو، خواب، نور، تماس با خانواده، دسترسی به وکیل، امکان شکایت و حتی ثبت آنچه بر زندانی گذشته است، در اختیار نهادی قرار میگیرد که او را بازداشت کرده است. همین تمرکز قدرت، زندان را به یکی از دشوارترین آزمونهای […]...
ادامه مطلب
توسط:
شبنم معینیپور جولای 23, 2026
مرگ در بازداشت و مسئولیت دولت/ دیاکو مرادی
مرگ افراد در بازداشت یکی از حساسترین موضوعات حقوق بینالملل حقوق بشر و یکی از مهمترین شاخصهای سنجش میزان پایبندی دولتها به حاکمیت قانون است. هنگامیکه فردی از آزادی محروم میشود، دولت علاوه بر محدود کردن آزادی او، مسئولیت مستقیم حفاظت از جان، سلامت و کرامت انسانی وی را نیز بر عهده میگیرد. ازاینرو، هر […]...
ادامه مطلب
توسط:
دیاکو مرادی جولای 23, 2026
تماشاخانه و روح: نگاه بیپروای فوکو به تئاتر وحشت اعدام/ افشین داوودی
صحبت از اعدام در ملاعام، فراخوانی تصویری اولیه است: جمعیتی گردآمده در میدانی، سکویی غرق در نور خورشید یا سایه، و آن سیمای رعبانگیز محکوم. صحنهای که هم باستانی بهنظر میرسد و هم به شکلی ناراحتکننده. بیشتر مخالفتهای مدرن با این عمل، بر مبانی حقوق بشری، همدلی و آن انزجار عمیقی استوار هستند که از […]...
ادامه مطلب
توسط:
افشین داوودی سپتامبر 23, 2025
از مرگاَرزان تا داربستهای معاصر/ رضا هریسی
اعدام در ملاعام، پدیدهای که در آن، واپسین لحظات حیات یک انسان به تماشای عمومی گذاشته میشود، فراتر از یک مجازات صرف و به تعبیر مارسل موس یک «امر اجتماعی تام» محسوب میشود که تمامی ابعاد زندگی یک جامعه (حقوقی، سیاسی، دینی، اقتصادی، اخلاقی و فرهنگی) را در بر میگیرد. در حالی که روند جهانی […]...
ادامه مطلب
توسط:
رضا هریسی سپتامبر 23, 2025
حمله به زندان در شرایط جنگی؛ راهحل یا تراژدی؟/ مجید شیعهعلی
در تاریخ جنگهای معاصر سابقهی تهاجم نیروی هوایی به زندانها وجود دارد. در برخی از موارد این اتفاق نتیجهی بیدقتی یا خطا در اجرای عملیات اصلی است. یکی از تلخترین این موارد عملیاتی است که ناتو در پاسخ به سرکوبهای قومی ارتش صربستان علیه آلبانیاییتبارهای کوزوو انجام داد. در این عملیات که در ماه می […]...
ادامه مطلب
توسط:
مجید شیعهعلی جولای 23, 2025
روایتهایی از درون مرز تاریکی؛ گفتگو با سه زندانی محکوم به اعدام/ امیر آقایی
وقتی از اعدام سخن میگوییم، فقط دربارهی «پایان یک زندگی» حرف نمیزنیم، بلکه دربارهی زنجیرهای از فقر، بیعدالتی و فراموشی سخن میگوییم؛ دربارهی مسیری میگوییم که آرامآرام یک «انسان» را به نقطهی بیبازگشت میکشاند. در لایههای زیرین جامعه، آنجا که صدای ضعیفترینها کمتر شنیده میشود، قصههایی جریان دارد که هرگز در سطر اول اخبار نمینشیند؛ […]...
ادامه مطلب
توسط:
امیر آقایی آوریل 21, 2025
هر اسم، یک زندگی؛ هر اعدام، یک تکه از ما/ محمدصابر ملکرئیسی
نمیدانم از کجا شروع کنم؛ از روزی که وارد بازداشتگاه اطلاعات زاهدان شدم؟ یا از شبی که اولین خبر اعدام رفیقهایم را شنیدم؟ بیستویک ماه آنجا بودم، در میان دیوارهایی که نه تنها جسم آدم را، بلکه روحش را نیز حبس میکردند. جایی که بیشتر آدمها نه دزد بودند، نه قاتل؛ سیاسی بودند و عقیدتی […]...
ادامه مطلب
توسط:
محمدصابر ملکرئیسی آوریل 21, 2025
دخالت توبه در امر قضایی و یادآوری توابسازی؛ گفتگو با صدیقه وسمقی/ علی کلائی
در نیمهی اول تیرماه ۱۴۰۳ و در بحبوحهی دوران پس از سقوط بالگرد ابراهیم رئیسی و آمادهسازیها برای انتخاب رئیس دولت چهاردهم جمهوری اسلامی، رئیس قوهی قضاییه شیوهنامهای را ابلاغ کرد که به نظر میآید اگر در فضای دیگری بود، محل بحثها و نظرهای بسیاری میشد. نام شیوهنامهی ابلاغی، «شیوهنامهی احراز توبه» است و با […]...
ادامه مطلب
توسط:
علی کلائی جولای 22, 2024
