خشونت
در باب منشاء شرارت و فرمانبرداری/ امین قضایی
فجایع جنگ جهانی دوم و مشارکت و همدستی مردم آلمان با رژیم نازی، در لباس یک سرباز یا مامور دولت، در کشتار میلیونها انسان در اردوگاههای مرگ، یک پرسش اساسی را پیشروی جامعهشناسان قرار داد: چگونه یک شهروند عادی آلمانی میتوانست تا این اندازه فرمانبردار و مطیع اوامر باشد که نهتنها علیه مردم کشورهای همسایه، […]...
ادامه مطلب
توسط:
امین قضایی
فوریه 20, 2026
هویتزدایی بهمثابه سیاست/ آیدا ابروفراخ
در تحلیل خشونت دولتی، تمرکز صرف بر لحظهی کشتار یا شمار قربانیان، اغلب مانع درک سازوکار عمیقتری میشود که امکان اعمال خشونت گسترده را فراهم میکند و آن را در بستر اجتماعی تثبیت میسازد. خشونت، بهویژه در قالب کشتار جمعی، نه کنشی ناگهانی و مقطعی، بلکه فرایندی مرحلهمند است که پیش از مرگ آغاز میشود […]...
ادامه مطلب
توسط:
آیدا ابروفراخ فوریه 20, 2026
پس از فروپاشی اعتماد نهادی/ کاظم علمداری
مقدمه: از بحران سیاسی به بحران هنجاری تحولات سیاسی سالهای اخیر در ایران را نمیتوان صرفاً در چارچوب چرخهای تکرارشونده از «اعتراض-سرکوب» تحلیل کرد. آنچه در خیزش اخیر رخ داد—و بهویژه نحوهی پاسخ حکومت به آن—نشاندهندهی ورود نظم سیاسی جمهوری اسلامی به مرحلهای کیفی و متفاوت است. در این مرحله، بحران مشروعیت از سطح کارکردی […]...
ادامه مطلب
توسط:
کاظم علمداری فوریه 20, 2026
وقتی سیاست به مرگ تبدیل میشود/ دیاکو مرادی
پیشمقدمه: مسئلهی خشونت دولتی در عصر فروپاشی مشروعیت در سنت کلاسیک علوم سیاسی، خشونت دولتی غالباً بهعنوان ابزاری استثنایی برای مهار بحران و بازگرداندن نظم تحلیل میشد؛ امری که در چارچوب وبرینِ «انحصار مشروع خشونت» معنا مییافت. در این نگاه، مشروعیت نهفقط شرط امکان اعمال خشونت بود، بلکه افقی بود که در آن خشونت باید […]...
ادامه مطلب
توسط:
دیاکو مرادی فوریه 20, 2026
یک تماس که هرگز وصل نشد/ مهتاب علینژاد
ساعت نزدیک سهی بامداد است. نور سرد صفحهی موبایل اتاق را روشن کرده و دستهای دختری جوان در شهری اروپایی بیقرار روی صفحه میلغزند. برای چندمین بار شمارهی مادرش را میگیرد. بوق میخورد، قطع میشود. دوباره. هیچ پیامی ردوبدل نمیشود. اینترنت در ایران قطع است. اخبار ضدونقیضاند. شبکههای اجتماعی پر از ویدئوهای کوتاه، تار و […]...
ادامه مطلب
توسط:
مهتاب علینژاد فوریه 20, 2026
سلامت زنان میان سیاست جمعیتی و نابرابری طبقاتی/ دینا قالیباف
پس از جمعآوری ناگهانی و بیسروصدای واکسن ایرانی «پاپیلوگارد» از داروخانههای کشور، زنانی که برای پیشگیری از ابتلا به ویروس اچ.پی.وی (HPV) چشمانتظار واکسیناسیون ملی بودند، ناچار شدهاند به واکسنهای خارجی با قیمتهایی چندین برابر روی بیاورند؛ واکسنهایی که تهیهی آنها با وضعیت اقتصادی بسیاری از زنان سازگار نیست. در چنین شرایطی که دسترسی به […]...
ادامه مطلب
توسط:
دینا قالیباف فوریه 20, 2026
سند ملی سلامت زنان و حذف گفتمان خشونت/ پردیس پارسا
اخیراً «سند ملی سلامت زنان» توسط رئیس دولت جمهوری اسلامی و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی و با اهدافی چون ارتقای سلامت جسمی، روانی، اجتماعی و معنوی زنان ابلاغ شده است. سندی که بیش از آنکه حاصل مواجهه با واقعیت زیستهی زنان باشد، نتیجهی یک صورتبندی گزینشی و ایدئولوژیک از مفهوم سلامت است و بدن […]...
ادامه مطلب
توسط:
پردیس پارسا فوریه 20, 2026
روانشناسی جمعی خشم/ مهدی عنبری
در هر دو روایت، لحظهای وجود دارد که زمان در آن میایستد، لحظهای که فرد یا خانواده درمییابد که دیگر نمیتواند منتظر بماند. در یکی، پزشکی در محل کار خود جان میبازد و در دیگری، کودکی که باید در امنترین دایرهی زندگی میبود، قربانی خشونتی عمیق و جبرانناپذیر میشود. آنچه این دو رخداد را بههم […]...
ادامه مطلب
توسط:
مهدی عنبری دسامبر 22, 2025
وقتی انحصار مشروع خشونت فرو میریزد چه اتفاقی میافتد؟/ سینا یوسفی
اعتماد عمومی به دستگاه قضایی یکی از شاخصهای بنیادین تحقق عدالت است و فقدان آن بستر شکلگیری عدالتجویی شخصی را فراهم میآورد. عدالتجویی شخصی، رفتاری است که در آن افراد به جای مراجعه به مرجع قانونی، خود اقدام به تامین حق و مجازات ناقض حقوق میکنند. چنین رویکردی نه تنها با اصول حاکمیت قانون و […]...
ادامه مطلب
توسط:
سینا یوسفی دسامبر 22, 2025
از محمود انصاری تا قیصر؛ قهرمانسازی رسانهای و بازگشت منطق انتقام/ مرتضی هامونیان
در یاسوج، مرکز استان کهگیلویه و بویراحمد، یک پزشک به قتل میرسد. متهم به قتل میگوید که این پزشک (مسعود داوودی) در مرگ برادرش مقصر است و به اصطلاح قصور پزشکی کرده است. پس دست بهکار شده و پزشک را به قتل میرساند. متهم به قتل، به حکم دادگاه به قصاص نفس محکوم و در […]...
ادامه مطلب
توسط:
مرتضی هامونیان دسامبر 22, 2025
کودکِِ جامانده میان تجاوز و انتقام/ فرشته گلی
خبری در هیاهوی اخبار ایران گم شد که عمقی فاجعهبار دارد: ماجرای تجاوز پیرمردی به پسربچهای در تبریز که به انتقام شخصی خانوادهی کودک منتهی شد و پیرمرد را راهی بیمارستان و اتاق جراحی کرد؛ انتقامی که ابزار آن، پایهی چوبی یک مبل بود. در این یادداشت بر آنیم تا ابعاد گوناگون این واقعه را […]...
ادامه مطلب
توسط:
فرشته گلی دسامبر 22, 2025
آیا عدالت ترمیمی میتواند جایگزین انتقامجویی باشد؟/ توتیا پرتوی آملی
روزانه شاهد پروندههای قضایی بیشماری هستیم که منتج به صدور رای و نهایتاً مجازات فرد بزهکار میگردد. اما تجربه نشان داده است در دنیای امروز ما صدور و اجرای احکام لزوماً به معنای تحقق عدالت نیست. در بسیاری از پروندهها، بزهدیده پس از پایان دادرسی همچنان ناراضی است و بزهکار بدون اصلاح واقعی، صرفاً یک […]...
ادامه مطلب
توسط:
توتیا پرتوی آملی دسامبر 22, 2025
