آیا صرف فیلم‌برداری از محل‌های اصابت می‌تواند موجب بازداشت شود؟/ سینا یوسفی

در وضعیت جنگی، مسئله‌ی رعایت حقوق بشر همواره به‌عنوان یکی از چالش‌های اساسی مطرح بوده است. چالشی که در آن، مرز میان «ضرورت‌های امنیتی» و «تعهدات حقوق بشری» به‌شدت باریک و لغزنده می‌شود. تجربه‌ی تاریخی نشان داده است که دولت‌ها در وضعیت‌های بحرانی، بیش از هر زمان دیگری به سمت گسترش اختیارات حاکمیتی و محدودسازی […]...

ادامه مطلب

حکمرانی دیجیتال در وضعیت جنگ: از قطع اینترنت تا مهندسی ادراک جمعی/ مینا جوانی

گاهی در میانه‌ی جنگ، آن‌چه ناپدید می‌شود نه فقط صداها و تصویرها، بلکه خود «دسترسی به واقعیت» است. اینترنت، این بستر به‌ظاهر بدیهی و همیشه‌در‌دسترس، در چنین لحظاتی به‌ناگاه خاموش می‌شود و جامعه را در وضعیتی از گسست اطلاعاتی فرو می‌برد؛ وضعیتی که در آن، مرز میان آن‌چه رخ می‌دهد و آن‌چه روایت می‌شود، بیش […]...

ادامه مطلب

کودک-سربازی، سنتی دیرپا در حکومت جمهوری اسلامی/ مرتضی هامونیان

کودکان از جمله نخستین قربانیان جنگ‌اند؛ چه خود در جنگ حاضر باشند و چه بر اثر تهاجمی از سوی جنگ کشته شوند؛ چه خود مسلح باشند و به سویی شلیک کنند و چه در جنگ حاضر نباشند و در کشاکش آن کشته یا زخمی شوند. حتی شاهد فاجعه‌ی جنگ بودن نیز برای کودکان کافی است […]...

ادامه مطلب

مجازات‌های سریع و اعدام‌ها در فضای جنگی/ هرمینه هورداد

برای فهم سازوکار قدرت در جمهوری اسلامی، هیچ نقطه‌ای به اندازه‌ی اعدام اهمیت ندارد، زیرا اعدام در این نظام فقط یک مجازات قضایی نیست، بلکه ابزاری سیاسی برای ساختن ترس، خاموش‌کردن مخالفت و راندن جامعه به سکوت و حاشیه‌نشینی است. هر بار که جمهوری اسلامی در موقعیت بحران، جنگ یا بی‌ثباتی قرار گرفته است، این […]...

ادامه مطلب

مصادره‌ی اموال: ابزاری «قانونی» برای سرکوب صدای مخالف؟/ ایمان سلیمانی

در سال‌های اخیر، به‌ویژه پس از تصویب و اجرای قانون «تشدید مجازات جاسوسی و همکاری با رژیم صهیونیستی و کشورهای متخاصم علیه امنیت و منافع ملی» در مهرماه ۱۴۰۴، موضوع مصادره و توقیف اموال شهروندان ایرانی و به‌ویژه ایرانیان ساکن خارج از کشور — از افراد عادی گرفته تا خبرنگاران، تحلیل‌گران و سلبریتی‌ها — به […]...

ادامه مطلب

وقتی اینترنت به سلاح جنگی تبدیل می‌شود/ عبدالله بائی لاشکی

در جهان معاصر، اینترنت دیگر صرفاً یک ابزار ارتباطی نیست، بلکه به یکی از ارکان اساسی سازمان‌یابی اجتماعی، اقتصادی و سیاسی تبدیل شده است. زیرساخت‌های حیاتی، از نظام‌های بانکی و بهداشتی گرفته تا رسانه‌ها، آموزش و حتی سازوکارهای امدادرسانی، به درجات مختلف به دسترسی پایدار به اینترنت وابسته‌اند. با این حال، در شرایط مخاصمات مسلحانه، […]...

ادامه مطلب

قطع اینترنت و تبعات اقتصادی آن برای زنان و اقتصاد غیررسمی/ الهه امانی

این مقاله درباره‌ی عمق فاجعه‌بار جنگ، که شری مطلق است، نیست؛ درباره‌ی کودکان بی‌گناهی که جان خود را از دست دادند و هرگز به خانه بازنگشتند، نیست؛ درباره‌ی غیرنظامیانی در ایران و دیگر کشورهای منطقه که کشته شدند، نیست؛ درباره‌ی آثار تاریخیِ تخریب‌شده و زیرساخت‌های غیرنظامی که به ویرانه تبدیل شدند، نیست؛ هم‌چنین درباره‌ی میلیون‌ها […]...

ادامه مطلب

قطع اینترنت در زمان جنگ: دفاع مشروع یا نقض خاموش حقوق بشر؟/ نفیسه مطلق

در جهان معاصر، دسترسی به اینترنت یکی از ارکان حیاتی زندگی اجتماعی، اقتصادی و حتی از شروط بقای شهروندان محسوب می‌شود. با این حال، این واقعیت هنوز در حقوق بین‌الملل به‌طور صریح به رسمیت شناخته نشده است؛ نه به‌عنوان یک «حق مستقل انسانی» و نه در قالب یک «زیرساخت حیاتی». این خلا حقوقی باعث شده […]...

ادامه مطلب

ایران در وضعیت انسداد اطلاعاتی/ مریم شیرین‌سخن

این روزها در ایران تجربه‌ای کم‌سابقه در جریان است: هفته‌ها قطع گسترده‌ی اینترنت، محدود شدن شدید رسانه‌ها و تمرکز روایت در یک کانال رسمی. بیش از دو ماه است که دسترسی به اینترنت در ایران کاملاً قطع شده است. با این‌که به تازگی امکان دسترسی اینترنتی به بعضی اشخاص و اصناف داده شده است ولی […]...

ادامه مطلب

کافه لمیز و اقتصاد سرکوب در سایه‌ی جنگ/ بهزاد احمدی‌نیا

کثیف‌ترین و اما شاید آشناترین چهره‌ی جامعه‌ی بشری، «جنگ» است. این را لابه‌لای خطوط کتاب «درآمدی بر ستیزه‌شناسی» نوشته‌ی گاستون بوتول می‌توان خواند. او در این کتاب شرح می‌دهد که چگونه هیچ قانون و قرارداد و ممنوعیتی نمی‌تواند حریف جنگ شود. در بررسی موردی، این کتاب محدودیت‌های بین‌المللی و فشارهای جهانی پس از جنگ جهانی […]...

ادامه مطلب

تأثیر شرایط جنگی بر حقوق کار و معیشت در ایران/ احمد علوی

جنگ‌ها در اقتصاد مدرن، دیگر صرفاً رویدادهایی نظامی نیستند، بلکه پدیده‌هایی چندبعدی‌اند که ساختارهای اقتصادی، اجتماعی و نهادی را به‌طور هم‌زمان تحت تاثیر قرار می‌دهند. در مورد ایران کنونی، در سال ۱۴۰۵، این ویژگی به‌وضوح قابل مشاهده است؛ جایی که اقتصاد پیشاپیش با عدم تعادل‌های مزمن مواجه بوده و جنگ به‌عنوان یک «شوک تشدیدکننده» عمل […]...

ادامه مطلب

امنیت اطلاعاتی یا کنترل روایت؟/ هادی آقازری

این مطلب در شرایطی نوشته می‌شود که بیش از هزار ساعت از قطع گسترده‌ی اینترنت در ایران، با توجیه حفظ امنیت، می‌گذرد. در این مدت، ارتباط میان ایرانیان داخل و خارج از کشور به‌ طور جدی مختل شده و دسترسی ایرانیان داخل کشور به جهان خارج –مخصوصاً رسانه‌‌ها و منابع مستقل—، به‌ شدت محدود شده […]...

ادامه مطلب