در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران، قصاص نه‌تنها به‌ عنوان یکی از مجازات‌های پیش‌بینی‌شده در کتاب سوم قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ حضوری آشکار دارد، بلکه ساختار اجرایی و امتیازات فرایندی مرتبط با آن نیز قانون‌گذاری شده است؛ از جمله تعیین حدود موارد واجد قصاص، شرایط تساوی آلات جنایی و مصداق «برابری» بین آسیب واردشده […]...

در خردادماه سال جاری، ایران شاهد یکی از کوتاه‌ترین و پرهزینه‌ترین رویارویی‌های نظامی بود که به جنگ‌ دوازده‌روزه موسوم گردید. این جنگ نه‌تنها زیرساخت‌های حیاتی ایران، از‌جمله مراکز حساس هسته‌ای و سامانه‌های پدافندی را هدف قرار داد، بلکه ضعف‌های ریشه‌دار در ساختار دفاعی و امنیتی جمهوری اسلامی را نیز برملا کرد و نشان داد که […]...

در پی درگیری‌های دوازده‌روزه میان جمهوری اسلامی ایران و دولت اسرائیل، بار دیگر مسئله‌ی حمایت از جمعیت غیرنظامی در دوران مخاصمات مسلحانه، به‌عنوان یکی از اصول بنیادین و آمره‌ی حقوق بین‌الملل بشردوستانه، ضرورت و موضوعیتی مضاعف یافته است. ماهیت جنگ‌های مدرن که غالباً با حملات هوایی و موشکی به مناطق شهری همراه است، جمعیت غیرنظامی […]...

در سال‌های اخیر، موضوع زندانیان مهریه یکی از چالش‌های جدی نظام حقوقی و قضایی ایران بوده است؛ چالشی که از یک‌سو به حقوق و کرامت انسانیِ مردان بدهکار به مهریه مربوط می‌شود و از سوی دیگر، در بستر نظام حقوق خانواده‌ی ایران، مهریه برای بسیاری از زنان به تنها ابزار موثر برای مطالبه‌ی حقوق یا […]...

حادثه‌ی دلخراش انفجار در بندر رجایی بندرعباس که در ششم اردیبهشت ۱۴۰۴ رخ داد، به‌عنوان یکی از تلخ‌ترین و پرابعادترین فجایع سال‌های اخیر در حافظه‌ی جمعی مردم ایران ثبت شد. این رویداد مهیب، جان دست‌کم ۷۰ تن را گرفت، بیش از ۱۲۴۰ نفر را مجروح کرد و موجب مفقودی ۶ نفر و سوختگی شدید ۵ […]...

مجازات اعدام یکی از بحث‌برانگیزترین موضوعات در حقوق کیفری معاصر است. باوجود‌ این‌که روند جهانی به‌سوی محدودسازی و لغو آن در جریان است، هنوز در برخی کشورها –به‌ویژه در مواردی چون جرایم سنگین—، به کار گرفته می‌شود. در برخی کشورها نیز با رویکرد سیاسی، اعدام نه‌تنها به عنوان ابزاری برای مقابله با جرم، بلکه وسیله‌ای […]...

رمالی و فال‌گیری، به‌عنوان جلوه‌هایی از خرافات در جوامع امروزی، فراتر از یک معضل فرهنگی و اجتماعی، تهدیدی جدی برای کرامت انسانی به‌شمار می‌روند. این پدیده‌ها با سوئاستفاده از آسیب‌پذیری‌های روانی، اقتصادی و اجتماعی افراد، استقلال فکری و اراده‌ی آزاد آن‌ها را نشانه می‌گیرند و با تحقیر عقلانیت، انسان را از موجودی مختار و توانمند، […]...

تمرکزگرایی و سانترالیسم گسترده پس از استقرار نظام جمهوری اسلامی ایران، به یکی از ویژگی‌های ساختاری حکمرانی در ایران تبدیل شده است. این رویکرد متمرکز، به‌مرور زمان به ایجاد و تشدید مشکلات عمیق اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی انجامیده است. در این میان طرح‌هایی مانند انتقال پایتخت از تهران به مکران، به‌عنوان راه‌حلی ظاهری برای […]...

فیلترینگ به‌عنوان ابزاری برای کنترل و محدودسازی دسترسی به اطلاعات، همواره موضوعی بحث‌برانگیز در حوزه‌ی امنیت سایبری و نقض حقوق بشر بوده است. این سیاست، که اغلب با مفاهیمی مانند حفظ امنیت ملی، تمامیت ارضی، نظم عمومی و مصلحت نظام توجیه می‌شود، در عمل می‌تواند به نقض جدی آزادی بیان، حق دسترسی آزاد به اطلاعات […]...

در ماه‌های اخیر افزایش آلودگی هوا در برخی کلان‌شهرها به دلیل مصرف گسترده‌ی مازوت (نفت کوره) در نیروگاه‌های حرارتی، اعتراضات فعالان محیط‌زیست و مردم را برانگیخت. در پی این اعتراضات، رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست از صدور دستور دولت برای توقف مازوت‌‌سوزی در سه نیروگاه اراک، کرج و اصفهان خبر داد. بااین‌حال، گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس […]...