در باب منشاء شرارت و فرمان‌برداری/ امین قضایی

فجایع جنگ جهانی دوم و مشارکت و همدستی مردم آلمان با رژیم نازی‌، در لباس یک سرباز یا مامور دولت، در کشتار میلیون‌ها انسان در اردوگاه‌های مرگ، یک پرسش اساسی را پیش‌روی جامعه‌شناسان قرار داد: چگونه یک شهروند عادی آلمانی می‌توانست تا این اندازه فرمانبردار و مطیع اوامر باشد که نه‌تنها علیه مردم کشورهای همسایه، […]...

ادامه مطلب

هویت‌زدایی به‌مثابه سیاست/ آیدا ابروفراخ

در تحلیل خشونت دولتی، تمرکز صرف بر لحظه‌ی کشتار یا شمار قربانیان، اغلب مانع درک سازوکار عمیق‌تری می‌شود که امکان اعمال خشونت گسترده را فراهم می‌کند و آن را در بستر اجتماعی تثبیت می‌سازد. خشونت، به‌ویژه در قالب کشتار جمعی، نه کنشی ناگهانی و مقطعی، بلکه فرایندی مرحله‌مند است که پیش از مرگ آغاز می‌شود […]...

ادامه مطلب

خاموشی برای کشتار/ امیر آقایی

متنی که در ادامه می‌خوانید خط‌خطی‌های جوانی از داخل ایران در مورد قطع اینترنت طی اعتراضات اخیر است. در ابتدا قرار بود گزارشی از قطع اینترنت باشد اما نتوانستم. هر چه خواستم لحن بی‌طرفانه‌ی گزارشگری را حفظ کنم، نشد. هر چه خواستم مانند یک ناظر بیرونی از  ۲۰ روز قطع اینترنت بنویسم، موفق نشدم حجله‌هایی […]...

ادامه مطلب

وقتی سیاست به مرگ تبدیل می‌شود/ دیاکو مرادی

پیش‌مقدمه: مسئله‌ی خشونت دولتی در عصر فروپاشی مشروعیت در سنت کلاسیک علوم سیاسی، خشونت دولتی غالباً به‌عنوان ابزاری استثنایی برای مهار بحران و بازگرداندن نظم تحلیل می‌شد؛ امری که در چارچوب وبرینِ «انحصار مشروع خشونت» معنا می‌یافت. در این نگاه، مشروعیت نه‌فقط شرط امکان اعمال خشونت بود، بلکه افقی بود که در آن خشونت باید […]...

ادامه مطلب

حفظ نظام با شلیک گلوله/ مرتضی هامونیان

همه آمده بودند. از هر نیرویی که توان‌شان بود تا امر سرکوب را سامان دهند. در ساختاری که حفظ نظامش از اوجب واجبات است، همه‌ی توان صرف می‌شود تا این اوجب واجبات محقق شود؛ حتی اگر این تحقق، از میان دریای خون شهروندان بگذرد. دی‌ماه ۱۴۰۴، ایران شاهد جنبشی اعتراضی بود که با بازار آغاز […]...

ادامه مطلب

انزوای دیجیتال به‌عنوان استراتژی قدرت/ فرشته گلی

…و ناگهان تاریکی مطلق و سکوت سنگین بی‌خبری از آن‌چه در خیابان‌های ایران رخ داده بود. همه‌چیز از یک فاجعه خبر می‌داد. تمام کانال‌های ارتباطی و اطلاع‌رسانی قطع شده بود. اخبار سینه‌به‌سینه نقل می‌شد، آن‌هم با انبوهی از گمانه‌زنی‌های نگران‌کننده و ترسناک که از شبکه‌های خبری ماهواره‌ای پخش می‌شد. ۱۸ دی ۱۴۰۴ یکی از شدیدترین […]...

ادامه مطلب

روایت‌سازی در خلأ ارتباطات/ سینا یوسفی

اعتراضات اخیر ایران که با سرکوبی گسترده، خشونت‌بار و کم‌سابقه همراه بود، بار دیگر الگوهای تثبیت‌شده‌ی نقض حقوق بشر توسط حاکمیت را به شکلی عریان آشکار کرد. در کنار کشتار معترضان، بازداشت‌های گسترده و اعمال محدودیت‌های شدید امنیتی، پخش اعترافات اجباری از رسانه‌های حکومتی به یکی از ابزارهای محوری کنترل و تحریف واقعیت بدل گردید. […]...

ادامه مطلب

حق درمان زیر آتش امنیتی/ موسی برزین

در جریان اعتراضات اخیر شاهد وقایع تلخ و اقدامات فراقانونی بسیاری در ایران بودیم. یکی از این موارد محدودیت در درمان معترضین به اشکال متفاوت بود. بر اساس گزارش‌های منتشرشده از همان روزهای اول شروع اعتراضات، نیروهای انتظامی و امنیتی به بیمارستان‌هایی که معترضین مجروح به آن‌ها منتقل شده بودند حمله و صحنه‌های دل‌خراشی را […]...

ادامه مطلب

حافظه‌ی زخمی یک اعتراض/ مینا جوانی

اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ نه با یک تصویر واحد در حافظه مانده‌‌‌ و نه با روایتی که بتوان آن را به‌سادگی بازگفت. آن‌چه باقی مانده، بیش‌تر پراکندگی است: صحنه‌هایی ناتمام، ویدئو‌هایی که نیمه‌کاره قطع شدند، خیابان‌هایی که زودتر از آن‌چه انتظار می‌رفت خالی شدند. این اعتراضات نه به لحظه‌ای پیروزمندانه بدل شد و نه به شکستِ […]...

ادامه مطلب

فرمان‌برداری خشونت‌بار؛ چرا نیروهای سرکوب شلیک می‌کنند؟/ هرمینه هورداد

جوانی سر در گریبان برده در بی‌دفاع‌ترین وضعیت انسانی، چهارزانو روی آسفالت نشسته؛ روبه‌‌رویش ماشین سرکوب جمهوری اسلامی ایستاده است. چند متر آن‌سوتر، دختر و پسری مقابل نیروهایی که اسلحه در دست دارند، سینه سپر کرده‌اند. آمارها هولناک‌اند. خواندن خبرها دشوار است و باور واقعیت‌ها از کشتار و خشونت‌ورزی  برای بسیاری از غیرایرانی‌ها سنگین و […]...

ادامه مطلب

ایرانِ سرخ؛ از «قطع تماس» تا «قطع زندگی»/ نفیسه لاله

تهران، غروب هجدهم دی‌ماه سال هزار و چهارصد و چهار، حوالی ساعت هشت صدای هیجان‌زده‌اش می‌پیچد در طنین آوای جان‌‌به‌لب‌رسیدگان خیابان و قلبم تیر می‌کشد. تماس در حوالی دقیقه‌ی یکم قطع می‌شود و تا روزها و هفته‌های بعد ق…ط…ع می‌ماند؛ مثل خودمان که از زندگی. چه آن‌جا و چه این‌جا، انتظار نمی‌کشیم. انتظار برای زمانی […]...

ادامه مطلب

کلمات در کیسه‌های سیاه/ آلما فاضلی

از اولین تصویری که از آخرین نگاه ندا آقاسلطان منتشر شد بیش از شانزده سال و از انتشار اولین فیلم‌ از انبوه کیسه‌های سیاه مخصوص جسد انسان حدود چهل روز گذشته است. اجازه می‌خواهم عقب‌تر نروم، چون ناچارم برای نوشتن از تجربه‌ی این روزها به زنده‌ترین خاطرات معاصر رجوع کنم: برای کسی مثل من در […]...

ادامه مطلب