مجازات اعدام یکی از بحث‌برانگیزترین موضوعات در حقوق کیفری معاصر است. باوجود‌ این‌که روند جهانی به‌سوی محدودسازی و لغو آن در جریان است، هنوز در برخی کشورها –به‌ویژه در مواردی چون جرایم سنگین—، به کار گرفته می‌شود. در برخی کشورها نیز با رویکرد سیاسی، اعدام نه‌تنها به عنوان ابزاری برای مقابله با جرم، بلکه وسیله‌ای […]...

خرداد ماه ۱۳۹۱، رهبر جمهوری اسلامی در مراسم سالگرد بنیانگذار نظام حاکم بر ایران گفت: «ما رکورد زدیم». واقعیت این است که او درست گفته بود؛ حتی قبل از آن‌زمان، جمهوری اسلامی یکی از رکوردداران اعدام در جهان بوده و هست. علی‌رغم این‌که سال‌ها است مدافعان حقوق بشر ایرانی و جامعه‌ی جهانی برای پایان یافتن […]...

معمولاً از زمانی که اتهام والد دستگیرشده روشن می‌شود، یا حتی از لحظه‌ی دستگیری و به‌خاطر جرم انتسابی، سوگواری کودک و خانواده‌ی فرد دستگیرشده آغاز می‌گردد. این سوگواری که می‌تواند شکل سوگ طولانی‌مدت (prolonged grief) به خود بگیرد، با زمان‌بر شدن روند دادرسی، صدور حکم اعدام در دادگاه، تجدیدنظرخواهی و رد آن یا تایید حکم […]...

در سال ۲۰۲۴ عفو بین‌الملل جمعاً ۱۵۱۸ اعدام در ۱۵ کشور ثبت کرد که ۳۲ درصد بیش‌تر از سال ۲۰۲۳ بود. این آمار شامل تعداد اعدام‌ها در چین نمی‌شود، زیرا آمار تعداد اعدام‌‌شدگان در چین محرمانه است. دستیابی به آمارهای بعضی دیگر از کشورها مانند کره شمالی و ویتنام هم با دشواری همراه بوده است […]...

در سال‌های اخیر، افزایش چشم‌گیر احکام و اجرای اعدام در ایران، به‌ویژه پس از اعتراضات سراسری اخیر، پرسش‌های عمیقی درباره‌ی کارکرد اجتماعی، سیاسی و ایدئولوژیک این مجازات در جمهوری اسلامی ایجاد کرده است. این نوشتار می‌کوشد تا اعدام را، نه صرفاً به‌عنوان ابزار مجازات کیفری، بلکه به‌مثابه یک سازوکار تولید و اعمال قدرت تحلیل کند. […]...

بر پایه‌ی گزارش‌ اخیر سازمان عفو بین‌الملل (منتشر شده در ۱۹ فروردین ماه ۱۴۰۴) (۱) جمهوری اسلامی در سال ۲۰۲۴ با ثبت دستکم ۹۷۲ مورد اعدام، بیش از ۶۴ درصد از کل اعدام‌های ثبت‌شده در جهان را به‌خود اختصاص داده است. این رقم، رژیم حاکم بر ایران را در جایگاه نخست کشورهای اجرا کننده‌ی اعدام […]...

بنا به اسناد به‌جا مانده از زمان‌های قدیم، آن‌چه همواره در هیبت چالش و پرسش اساسی و همیشگی نوع بشر مطرح بوده، حقوق انسان‌ها، به‌ویژه در قالب حقوق طبیعی و اساسی یعنی «حق حیات» است. شاکله و تبلور عینی این حق، سرچشمه‌ی سایر حقوق انسانی بود که مصادیق آن‌را می‌توان در جنبش‌های سیاسی اجتماعی سده‌ی […]...

هستی و جوهره‌ی قصاص از گذشته‌های دور بر یک قانون طبیعی بنا شده است: «بکشی کشته می‌شوی، چشم در برابر چشم و دندان در برابر دندان». این قانون مشهور پیش از ظهور ادیان ابراهیمی نیز وجود داشته؛ در سنگ‌نگاره‌های تاریخی –از جمله لوح حمورابی که امروزه در موزه‌ی لوور فرانسه نگهداری می‌شود (مربوط به ۱۸۰۰ […]...

در طی سال‌های اخیر کمپین‌های مختلفی در راستای مخالفت با اعدام تشکیل شده‌اند که هر یک به‌ نوعی احکام اعدام و قصاص را بیش‌ترین جلوه‌ی خطرآفرین برای اجتماع برشمرده‌اند که آثار زیان‌بار آن، گریبان واقعیت و زیست جمعی ما در این دوره از تاریخ رها نمی‌کند. با این حال، سیاست کیفری ما در قبال این […]...

...

«خطای بزرگی است که شخص آن‌چنان در قوانین بشری غرق شود که به قوانین الهی بی‌توجه بماند. مرگ تنها به خداوند تعلق دارد و آدمیان حق ندارند در این امر مجهول مداخله کنند». ویکتور هوگو   روز جهانی مبارزه با مجازات اعدام در حالی فرا می‌رسد که به‌تازگی، مای ساتو، گزارشگر ویژه‌ی حقوق بشر سازمان […]...

در آستانه‌ی دومین سالگرد اعتراضات سراسری سال ۱۴۰۱ و جنبش مهسا، احکام اعدامی که در دادگاه‌های جمهوری اسلامی علیه زنان صادر شده، همه را غافلگیر کرد. «شریفه محمدی»، فعال کارگری، یکی از زنانی است که به‌اتهام «بغی» به‌اعدام محکوم شده است. خانم محمدی عضو پیشین تشکل کارگری «کمیته‌ی هماهنگی برای کمک به ایجاد تشکل‌های کارگری» […]...